A4 będzie bezpłatna, ale może się zakorkować. Trzeci pas dopiero za kilka lat

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podpisała pierwszą umowę na zaprojektowanie trzeciego pasa autostrady A4 między Katowicami a Krakowem. Inwestycja ma rozwiązać problem rosnącego natężenia ruchu na jednej z najważniejszych tras południowej Polski. Jest jednak pewien paradoks: już w marcu przyszłego roku kierowcy samochodów osobowych przestaną płacić za przejazd, podczas gdy rozbudowa rozpocznie się najwcześniej za kilka lat. Czy autostrada poradzi sobie z dodatkowym ruchem?

Pierwsza umowa podpisana. Projektowanie za 17,3 mln zł

2 listopada 2026 roku GDDKiA podpisała umowę z katowicką firmą Autostrada II, która przygotuje dokumentację projektową rozbudowy 24-kilometrowego odcinka A4 pomiędzy Dulową a węzłem Balice I. Wartość kontraktu wynosi 17,3 mln zł. To pierwszy podpisany kontrakt projektowy w ramach przygotowań do poszerzenia koncesyjnej autostrady Katowice–Kraków.

Przedsięwzięcie zakłada dobudowę trzeciego pasa ruchu w każdym kierunku, przebudowę infrastruktury drogowej oraz dostosowanie węzłów i miejsc obsługi podróżnych do większej przepustowości. Projektant ma również uzyskać niezbędne decyzje administracyjne i pozwolenie na budowę. GDDKiA przewiduje rozpoczęcie robót w 2030 roku.

Sama umowa projektowa nie oznacza jeszcze, że inwestycja ma zapewnione pełne finansowanie. Dopiero przygotowanie dokumentacji pozwoli dokładniej określić zakres robót, ich koszt oraz sposób prowadzenia prac na autostradzie, która przez cały okres budowy będzie musiała obsługiwać intensywny ruch.

Podpisany kontrakt jest więc ważnym krokiem, ale od oddania dodatkowych pasów kierowcom dzieli nas jeszcze kilka lat.

fot.: Knews.pl

Koniec opłat może zwiększyć ruch. A4 już dziś jest przeciążona

15 marca 2027 roku wygaśnie trzydziestoletnia koncesja na zarządzanie autostradą pomiędzy Katowicami a Krakowem. Od następnego dnia trasę przejmie GDDKiA, a przejazd stanie się bezpłatny dla samochodów osobowych, motocykli i pozostałych pojazdów lekkich o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Dla cięższych pojazdów przewidziano opłaty w systemie e-TOLL.

Zmiana zakończy okres funkcjonowania jednego z najbardziej rozpoznawalnych płatnych odcinków autostradowych w Polsce. Oznacza również potencjalną zmianę zachowań kierowców.

Dzisiaj część osób podróżujących między miejscowościami Śląska i Małopolski wybiera alternatywne drogi, żeby uniknąć opłat. Po ich zniesieniu autostrada może stać się atrakcyjniejsza także dla krótszych podróży lokalnych i regionalnych. Nie wiadomo jednak, jak duża część tego ruchu przeniesie się na A4.

Problem polega na tym, że trasa już obecnie pracuje pod znacznym obciążeniem. Według GDDKiA średnie natężenie ruchu na koncesyjnym odcinku przekracza 50 tysięcy pojazdów na dobę. Starsze pomiary, wykonane w latach 2020–2021, wskazywały na niektórych fragmentach między Katowicami a Balicami nawet 75 tysięcy pojazdów dziennie.

To istotne wartości dla autostrady posiadającej tylko dwa pasy ruchu w każdym kierunku. Przy takiej intensywności nawet niewielkie zakłócenie – awaria samochodu, kolizja czy remont – może powodować gwałtowne pogorszenie płynności przejazdu.

Zniesienie opłat może przynieść również korzyść: zniknie konieczność zatrzymywania się przy bramkach poboru opłat. Nie rozwiąże to jednak problemu ograniczonej przepustowości zasadniczych jezdni, zwłaszcza w rejonach intensywnego ruchu lokalnego.

W efekcie kierowcy mogą od marca 2027 roku korzystać z bezpłatnej autostrady, która stanie się jeszcze bardziej zatłoczona. Czy rzeczywiście tak się stanie, powinny rozstrzygnąć prognozy ruchowe uwzględniające nowy system zarządzania trasą.

Rozbudowa na trzy części. Nie wszędzie prace są równie zaawansowane

GDDKiA podzieliła przygotowania do poszerzenia 61-kilometrowej autostrady Katowice–Kraków na trzy odcinki. Każdy znajduje się na innym etapie przygotowań.

Najbardziej zaawansowany jest fragment Dulowa–Balice, dla którego podpisano już umowę projektową. Dokumentacja obejmie około 24 kilometrów drogi, przebudowę węzła Rudno oraz analizę potrzeb modernizacyjnych miejsc obsługi podróżnych Aleksandrowice, Morawica, Rudno i Grojec.

Na zachodnim odcinku, pomiędzy węzłami Brzęczkowice i Byczyna, przygotowania prowadzi katowicki oddział GDDKiA. W październiku jako najkorzystniejszą wybrano ofertę warszawskiej firmy Databout, opiewającą na ponad 13,2 mln zł. Dotyczy ona opracowania dokumentacji dla niemal 16 kilometrów autostrady.

Projekt przewiduje dostosowanie węzłów Jeleń i Byczyna, przebudowę miejsc obsługi podróżnych Kępnica i Zastawie w Jaworznie oraz likwidację infrastruktury związanej z dotychczasowym poborem opłat. Na opracowanie dokumentacji i uzyskanie decyzji administracyjnych przewidziano 31 miesięcy.