Po miesiącach przestoju na budowie tunelu średnicowego w Łodzi pojawiają się pierwsze oznaki postępu. Przy dworcu Fabrycznym Budimex prowadzi roboty przy niedokończonej komorze rozjazdowej. Równocześnie zbliża się termin składania ofert na dokończenie drążenia głównego tunelu. PKP Polskie Linie Kolejowe przekazały KNews.pl nowe informacje dotyczące harmonogramu i finansowania prac. Nadal jednak nie wszystkie kwestie związane z realizacją inwestycji zostały wyjaśnione.
Przy Fabrycznej wróciły roboty budowlane
Po zachodniej stronie dworca Łódź Fabryczna trwają prace przy komorze rozjazdowej, stanowiącej końcowy element tunelu średnicowego PKP Polskich Linii Kolejowych. Roboty wykonuje Budimex na podstawie umowy zawartej ze spółką Centralny Port Komunikacyjny (CPK), realizującą program Port Polska.
To jeden z pierwszych widocznych efektów działań podjętych po przerwaniu budowy tunelu średnicowego i zakończeniu współpracy PKP PLK z poprzednim wykonawcą.
W przypadku komory Fabryczna sytuacja jest szczególna. Obiekt bezpośrednio sąsiaduje z infrastrukturą powstającą dla Kolei Dużych Prędkości. Wstrzymanie robót przy tunelu średnicowym utrudniało realizację tej drugiej inwestycji, dlatego zdecydowano się na rozwiązanie umożliwiające wspólne prowadzenie prac na styku obu projektów.
W odpowiedzi na pytania KNews.pl Rafał Wilgusiak z zespołu prasowego PKP PLK potwierdził, że Budimex odpowiada za dokończenie elementów konstrukcyjnych komory. Zakres prac obejmuje wykonanie stropów, płyt fundamentowych i konstrukcji żelbetowych, a także wykopów oraz zasypek. Równolegle prowadzona będzie obsługa geodezyjna i zabezpieczanie terenu budowy.
Według informacji przekazanych redakcji roboty mają zakończyć się w pierwszej połowie 2028 roku. PKP PLK deklarują, że nastąpi to przed ukończeniem drążenia tunelu średnicowego.
Nie jest to jednak termin zakończenia całej inwestycji. Komora przy Fabrycznej stanowi jeden z elementów podziemnego połączenia, którego uruchomienie będzie wymagało dokończenia pozostałych robót budowlanych, montażu infrastruktury kolejowej i przeprowadzenia niezbędnych odbiorów.
fot.: PKP PLK S.A.
17 listopada mają wpłynąć oferty na dokończenie drążenia
Równolegle PKP PLK przygotowują się do wyboru nowego wykonawcy zasadniczej części tunelu średnicowego.
13 sierpnia 2026 roku spółka skierowała zaproszenia do trzech podmiotów posiadających doświadczenie w realizacji inwestycji tunelowych. Postępowanie prowadzone jest w trybie negocjacji bez ogłoszenia i dotyczy zadania „Etap I, Dokończenie drążenia tunelu do Komory Fabryczna”.
Zgodnie z informacjami dotyczącymi harmonogramu postępowania oferty mają zostać złożone do 17 listopada. Termin ten wskazał w październiku wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak.
Nazwy przedsiębiorstw uczestniczących w negocjacjach nie zostały oficjalnie ujawnione. Wiadomo natomiast, że PKP PLK wybrały je ze względu na doświadczenie i możliwości techniczne, które mają zapewnić bezpieczne przeprowadzenie pozostałych robót.
Do wydrążenia pozostaje około kilometra podziemnej trasy prowadzącej w kierunku Łodzi Fabrycznej. Tarcza TBM Katarzyna, wykorzystywana do budowy dwutorowego tunelu, pozostaje unieruchomiona od 10 listopada 2024 roku.
Złożenie ofert będzie kolejnym etapem procedury, ale nie oznacza jeszcze wyboru wykonawcy. PKP PLK wcześniej zapowiadały zakończenie postępowania na przełomie 2026 i 2027 roku.
Planowane wznowienie drążenia w 2027 roku uzależniono między innymi od oceny stanu technicznego Katarzyny oraz możliwości bezpiecznej kontynuacji robót pod istniejącą zabudową.
Katarzyna jest sprawna, ale decyzja o wznowieniu drążenia jeszcze nie zapadła
W ostatnich dniach pojawiły się również nowe informacje dotyczące samej maszyny.
30 października 2026 roku branżowy portal Rynek Infrastruktury, powołując się na wypowiedź prezesa PKP PLK Piotra Wyborskiego, poinformował, że przeprowadzone badania wskazują na sprawność tarczy Katarzyna. Według przedstawionego stanowiska nie będzie konieczne wydobywanie maszyny na powierzchnię.
Nie kończy to jednak przygotowań do wznowienia prac. Ostateczną ocenę techniczną ma przeprowadzić nowy wykonawca, który będzie odpowiadał za dokończenie drążenia.
Konieczne będzie również zweryfikowanie warunków gruntowo-wodnych oraz wpływu dalszych prac na budynki znajdujące się nad trasą tunelu.
PKP PLK deklarują zamiar wznowienia drążenia w pierwszej połowie 2027 roku. Termin pozostaje uzależniony od wyników analiz technicznych i przygotowań prowadzonych przez przyszłego wykonawcę.
fot.: Facebook / Łódź Budowa Tunelu Średnicowego i KDP
Cztery kamienice do wyburzenia przed wznowieniem drążenia
Jednym z najtrudniejszych problemów związanych z dokończeniem tunelu średnicowego pozostaje przyszłość czterech kamienic znajdujących się nad trasą tarczy Katarzyna.
Chodzi o budynki przy al. 1 Maja 19, 21 i 23 oraz ul. Próchnika 44. We wrześniu 2024 roku podczas realizacji inwestycji doszło do katastrofy budowlanej przy al. 1 Maja 23. Zdarzenie oraz zagrożenie dla sąsiednich nieruchomości doprowadziły do ewakuacji mieszkańców, z których część nadal nie może wrócić do swoich mieszkań.
W czerwcu 2026 roku wojewoda łódzki wydał decyzję lokalizacyjną umożliwiającą przejęcie czterech nieruchomości przez PKP Polskie Linie Kolejowe. Rozpoczęto również procedury związane z ustaleniem i wypłatą odszkodowań dla ich właścicieli.
W październiku PKP PLK potwierdziły, że przed ponownym uruchomieniem Katarzyny konieczne będzie wyburzenie czterech kamienic. Ma to ograniczyć ryzyko związane z kontynuowaniem drążenia po długotrwałym postoju maszyny i zmianach warunków gruntowych.
Rozbiórki wymagają jednak wcześniejszego uzyskania odpowiednich zgód administracyjnych. Istotna jest również kwestia ochrony konserwatorskiej części budynków.
Oznacza to, że harmonogram wznowienia drążenia zależy nie tylko od wyboru nowego wykonawcy i stanu technicznego Katarzyny, lecz także od zakończenia procedur dotyczących nieruchomości znajdujących się nad tunelem.
Dla mieszkańców sprawa ma wymiar znacznie szerszy niż sama budowa. Po ponad dwóch latach niepewności oczekują przede wszystkim zakończenia postępowań odszkodowawczych i ostatecznego uregulowania swojej sytuacji mieszkaniowej.
Dwa tunele, dwóch inwestorów i wspólna konstrukcja
W rejonie Łodzi Fabrycznej realizowane są dwa odrębne przedsięwzięcia kolejowe.
Pierwszym jest tunel średnicowy PKP PLK, który ma połączyć dworzec Fabryczny z Łodzią Kaliską i Łodzią Żabieńcem. Dzięki temu stacja, funkcjonująca obecnie jako dworzec czołowy, ma stać się częścią układu umożliwiającego przejazd pociągów przez centrum Łodzi.
Drugim przedsięwzięciem jest tunel dalekobieżny realizowany przez spółkę CPK w ramach programu Port Polska. Będzie on częścią przyszłej linii „Y” Kolei Dużych Prędkości, łączącej Warszawę i Łódź z Poznaniem oraz Wrocławiem.
Chociaż obie inwestycje mają różne przeznaczenie i odrębne finansowanie, przy dworcu Fabrycznym ich infrastruktura bezpośrednio ze sobą sąsiaduje.
Komorę tunelu średnicowego i komorę dla pociągów dalekobieżnych oddziela wspólna ściana szczelinowa, której głębokość miejscami sięga 46 metrów. To właśnie ta konstrukcyjna zależność sprawiła, że przerwanie robót przy jednym obiekcie wpływało na możliwość prowadzenia prac przy drugim.
W czerwcu 2026 roku PKP PLK i spółka CPK podpisały porozumienie dotyczące przejęcia części robót przy komorze tunelu średnicowego. Miesiąc później CPK zawarło umowę z Budimeksem na dokończenie konstrukcji.
Powierzenie prac przedsiębiorstwu obecnemu już na sąsiednim placu budowy pozwala lepiej skoordynować realizację obu projektów i ograniczyć ryzyko kolejnych przestojów wynikających z ich wzajemnej zależności.
fot.: Facebook / Łódź Budowa Tunelu Średnicowego i KDP
PKP PLK finansują budowę, CPK nadzoruje wykonanie
Podział odpowiedzialności przy komorze Fabryczna odbiega od typowego modelu realizacji inwestycji kolejowej.
Choć obiekt jest częścią tunelu średnicowego PKP PLK, za wykonanie przejętego zakresu robót i nadzór inwestorski odpowiada spółka CPK.
PKP Polskie Linie Kolejowe zapewniają natomiast finansowanie przedsięwzięcia, a po zakończeniu budowy przejmą gotowy obiekt. Takie zasady potwierdził w odpowiedzi dla KNews.pl Rafał Wilgusiak z zespołu prasowego PKP PLK.
Model ten umożliwia prowadzenie prac przy dwóch sąsiadujących komorach w ramach skoordynowanego procesu budowlanego. Jednocześnie wymaga współpracy w zakresie odbiorów technicznych, zatwierdzania ewentualnych zmian projektowych i rozliczenia wykonanych robót.
Redakcja KNews.pl zapytała o szczegółowy podział obowiązków między PKP PLK a CPK, w tym o zasady rozstrzygania potencjalnych sporów technicznych i finansowych. W odpowiedzi nie przedstawiono szczegółowych informacji na ten temat. PKP PLK skierowały pytania dotyczące realizacji robót do biura prasowego Port Polska.
fot.: Facebook / Łódź Budowa Tunelu Średnicowego i KDP
155 mln zł na dokończenie komory. Różnica w podawanych kwotach
W korespondencji z KNews.pl PKP Polskie Linie Kolejowe określiły wartość prac przy komorze Fabryczna na 155 mln zł brutto, czyli 126 mln zł netto.
Tymczasem w komunikacie CPK z 23 lipca 2026 roku, informującym o podpisaniu umowy z Budimeksem, wartość kontraktu wynosiła ponad 113 mln zł netto.
Różnica wymaga wyjaśnienia. Nie można na jej podstawie automatycznie stwierdzić, że koszt inwestycji wzrósł. Podane kwoty mogą dotyczyć odmiennego zakresu finansowego przedsięwzięcia, jednak dotychczasowe informacje nie pozwalają jednoznacznie ustalić przyczyny rozbieżności.
fot.: Facebook / Łódź Budowa Tunelu Średnicowego i KDP
Tunel średnicowy po zerwaniu kontraktów
Obecna sytuacja jest konsekwencją problemów, które przez lata narastały podczas realizacji podziemnego połączenia kolejowego.
4 lutego 2026 roku PKP Polskie Linie Kolejowe ogłosiły odstąpienie od umów z Przedsiębiorstwem Budowy Dróg i Mostów, dotychczasowym wykonawcą zasadniczej części tunelu.
Decyzja objęła trzy kontrakty: budowę głównego tunelu średnicowego, przystanku Łódź Koziny oraz podstacji trakcyjnej Włókniarzy. W uzasadnieniu PKP PLK wskazywały na problemy organizacyjne, finansowe i techniczne przedsiębiorstwa, a także brak wiarygodnego planu kontynuowania robót.
Według danych przedstawionych przez inwestora tarcza Katarzyna przez cztery i pół roku pracy wykonała 1496 metrów tunelu. Spółka podkreślała, że zgodnie z pierwotnymi założeniami drążenie głównego odcinka powinno zakończyć się znacznie wcześniej. W ostatnich miesiącach przed rozwiązaniem umowy wykonawca przedstawiał kolejne harmonogramy wznowienia prac, które nie doprowadziły do uruchomienia maszyny. Problemy realizacyjne miały również poważne konsekwencje dla mieszkańców.
W nocy z 6 na 7 września 2024 roku doszło do katastrofy budowlanej przy ulicy 1 Maja 23, gdzie zawaliła się część oficyny. W ocenie PKP PLK, popartej przywoływanymi przez spółkę ekspertyzami i ustaleniami nadzoru budowlanego, zdarzenie było związane z nieprawidłowościami przy prowadzeniu robót tunelowych.
Konsekwencją katastrofy i zagrożeń w rejonie inwestycji była długotrwała relokacja mieszkańców okolicznych budynków. Według danych przedstawionych przez PKP PLK w lutym 2026 roku dotyczyła ona 227 osób ze 130 lokali.
Kwestia bezpieczeństwa dalszego drążenia pozostaje zatem jednym z podstawowych warunków wznowienia prac.
Nowy wykonawca będzie musiał nie tylko dokończyć brakujący odcinek tunelu, lecz również przygotować rozwiązania techniczne umożliwiające prowadzenie robót w trudnych warunkach gruntowych, pod istniejącą zabudową miejską.
Najbliższe decyzje przesądzą o dalszym przebiegu inwestycji
Dokończenie komory Fabryczna przez Budimex i postępowanie dotyczące wyboru wykonawcy drążenia oznaczają, że działania zmierzające do kontynuacji tunelu średnicowego zaczynają przybierać konkretną postać.
Roboty przy komorze już trwają, a ich zakończenie zaplanowano na pierwszą połowę 2028 roku. Równolegle do 17 listopada mają zostać złożone oferty na dokończenie głównego tunelu, którego budowa pozostaje zatrzymana od niemal dwóch lat.
Nadal nie ma jednak pełnego harmonogramu ukończenia całej inwestycji. Nie rozstrzygnięto także wszystkich kwestii związanych z technicznymi warunkami wznowienia drążenia oraz jego wpływem na sąsiednią zabudowę.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.