Wygląda trochę jak wielka antena albo instalacja wojskowa. W rzeczywistości charakterystyczna konstrukcja w Wiączyniu Dolnym jest czymś w rodzaju radiowego punktu orientacyjnego dla samolotów. Nadaje sygnały, dzięki którym załoga może określić, w którym kierunku znajduje się względem urządzenia i jak daleko od niego leci. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej chce zastąpić istniejącą instalację nowym obiektem DVOR/DME Łódź.
Kierowca ma drogowskazy, charakterystyczne skrzyżowania i tablice z nazwami miejscowości. Pilot lecący kilka kilometrów nad ziemią potrzebuje innych punktów odniesienia. Jednym z nich są właśnie naziemne radiolatarnie. Przez wiele dziesięcioleci tworzyły one swoistą sieć niewidzialnych drogowskazów na niebie.
Jedna z takich instalacji działa w Wiączyniu Dolnym pod Łodzią. To DVOR/DME, czyli w rzeczywistości dwa współpracujące systemy radionawigacyjne.
Radiowy drogowskaz dla samolotu
Pierwsza część – DVOR (Doppler VHF Omnidirectional Range) – wysyła sygnał radiowy, na podstawie którego urządzenia znajdujące się w samolocie mogą określić kierunek względem radiolatarni. Pilot może więc wiedzieć, na jakiej linii względem konkretnej stacji znajduje się maszyna.
Można to sobie wyobrazić jak latarnię morską, której nie trzeba widzieć. Latarnia wysyła sygnał we wszystkich kierunkach, a wyposażenie samolotu pozwala określić jego położenie względem niej.
Samo wskazanie kierunku to jednak za mało. Dlatego DVOR współpracuje z DME – Distance Measuring Equipment. Ten system odpowiada na drugie podstawowe pytanie: jak daleko jesteśmy od radiolatarni?
DME działa poprzez wymianę sygnałów radiowych między urządzeniem znajdującym się w samolocie a stacją naziemną. System mierzy czas potrzebny na przesłanie sygnału i otrzymanie odpowiedzi, a na tej podstawie wyznacza odległość. W efekcie załoga może otrzymać jednocześnie dwie informacje: w jakim kierunku względem stacji znajduje się samolot oraz jaka dzieli go od niej odległość.
To właśnie dlatego na mapach lotniczych takie urządzenia mogą pełnić funkcję precyzyjnych punktów odniesienia. Nie są to radary obserwujące samoloty. DVOR/DME nie „śledzi” maszyny tak jak radar kontroli ruchu lotniczego. To samolot wykorzystuje sygnały naziemnej instalacji do określania swojego położenia.
Po co to wszystko, skoro samoloty mają GPS?
To najbardziej oczywiste pytanie. Współczesne lotnictwo w ogromnym stopniu korzysta z nawigacji satelitarnej, a znaczenie klasycznych naziemnych pomocy radionawigacyjnych zmienia się wraz z rozwojem technologii. Nie oznacza to jednak, że cała infrastruktura DVOR/DME zniknęła.
Naziemne systemy nawigacyjne nadal są elementem infrastruktury lotniczej i mogą stanowić niezależne źródło informacji nawigacyjnej. DME jest również wykorzystywane we współczesnych systemach nawigacyjnych w sposób znacznie bardziej zaawansowany niż proste „lecimy w stronę radiolatarni”.
Dlatego konstrukcja stojąca na ziemi może wyglądać dość niepozornie, ale jest częścią znacznie większego systemu umożliwiającego bezpieczne prowadzenie ruchu w przestrzeni powietrznej.
Instalacja w Wiączyniu zostanie rozebrana
Teraz Polska Agencja Żeglugi Powietrznej przygotowuje zmianę tej infrastruktury w regionie łódzkim. PAŻP ogłosiła postępowanie na zaprojektowanie, wybudowanie, wyposażenie i uruchomienie obiektu DVOR/DME Łódź wraz z niezbędną infrastrukturą. Po uruchomieniu nowego urządzenia istniejący DVOR/DME Wiączyń Dolny ma zostać rozebrany.
Nie będzie to jedynie wymiana anteny. Zakres inwestycji obejmuje roboty budowlane, konstrukcje, maszty, instalacje energetyczne i telekomunikacyjne oraz montaż specjalistycznych urządzeń radionawigacyjnych. PAŻP przewiduje 25 miesięcy na wykonanie całego zamówienia.
Termin składania ofert wyznaczono na 19 października 2026 roku. Wartość inwestycji nie została podana w ogłoszeniu.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.