Łódzkie daje 16 mln zł na zabytki. Dotacje dostaną pałace, kościoły, młyny i kamienice

Dawna lecznica „Pod Koniem” w Łodzi, pałac Juliusza Heinzla, Zamek Królewski w Łęczycy, Pałac Oskara Kindlera w Ksawerowie, młyn wodno-elektryczny w Talarze i kościoły w wielu miejscowościach regionu — to część obiektów, które otrzymają dofinansowanie z programu „Łódzkie dla zabytków”. Województwo łódzkie przeznaczy w tym roku na ratowanie zabytków 16 mln zł.

fot.: lodzkie.pl

16 mln zł na zabytki w Łódzkiem

Podpisano pierwsze umowy z beneficjentami programu „Łódzkie dla zabytków”. W czwartek, 25 czerwca 2026 roku, zawarto pierwszych 25 umów. Uroczystość odbyła się w zabytkowym Dworze Rodziny Sulikowskich w Dąbrowie.

Łącznie w tegorocznej edycji programu wsparcie otrzymają 122 nieruchomości z terenu województwa łódzkiego. Samorząd województwa przeznacza na ten cel 16 mln zł. Jak informuje Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, to rekordowa kwota w skali kraju.

Program ma wspierać prace konserwatorskie, restauratorskie oraz roboty budowlane przy zabytkach. W praktyce oznacza to pieniądze na remonty dachów, elewacji, stolarki okiennej i drzwiowej, zabezpieczenia przeciwpożarowe, instalacje przeciwwilgociowe, konserwację polichromii, ołtarzy, detali architektonicznych i elementów wyposażenia wnętrz.

fot.: lodzkie.pl — Dofinansowanie otrzyma także Pałac Oskara Kindlera w Ksawerowie — dawna rezydencja wiejska łódzkiego fabrykanta. Obiekt dostanie 128,4 tys. zł z programu „Łódzkie dla zabytków”. Pieniądze zostaną przeznaczone na modernizację instalacji elektrycznej oraz zakup i montaż systemu przeciwwłamaniowego.

Dotacje na zabytki potrzebne są w całym regionie

Skala potrzeb jest duża. Według samorządu województwa na terenie Łódzkiego znajduje się blisko 4 tys. obiektów wpisanych do rejestru zabytków. Część z nich jest w złym stanie technicznym i wymaga pilnych prac zabezpieczających.

Dotacje na zabytki mają więc znaczenie nie tylko estetyczne. W wielu przypadkach chodzi o zatrzymanie dalszej degradacji budynków, zabezpieczenie ich przed wilgocią, pożarem albo uszkodzeniami konstrukcyjnymi. Dla właścicieli i zarządców historycznych nieruchomości takie wsparcie często jest warunkiem rozpoczęcia prac, bo remont zabytku wymaga specjalistycznych ekip, dokumentacji i uzgodnień konserwatorskich.

fot.: Majkowice — Ruiny renesansowego dworu obronnego w Majkowicach otrzymają blisko 150 tys. zł z programu „Łódzkie dla zabytków”. Obiekt jest dziś w stanie daleko posuniętej ruiny — zachowały się fragmenty murów, piwnice i częściowo baszta. Dotacja ma zostać przeznaczona na pilne prace zabezpieczające i remontowe, które mają zatrzymać dalszą degradację zabytku.

Zabytki w Łodzi z dofinansowaniem

Znaczna część pieniędzy trafi do Łodzi. Na liście znalazła się m.in. dawna lecznica „Pod Koniem” przy ul. Kopernika 22. Budynek z 1891 roku otrzyma 148 tys. zł na remont dachu, konserwację elewacji frontowej i detalu architektonicznego oraz wykonanie instalacji przeciwwilgociowej.

Dofinansowanie otrzyma również Pałac Juliusza Heinzla przy ul. Piotrkowskiej 104. W tym przypadku 151 tys. zł zostanie przeznaczone na prace konserwacyjno-remontowe przy kompozycji rzeźbiarskiej przedstawiającej alegorię Wolności, Przemysłu i Handlu, znajdującej się na elewacji budynku.

Osobna dotacja, także w wysokości 151 tys. zł, trafi na prace konserwatorskie i restauratorskie przy stolarce oraz elementach wyposażenia wnętrz w pałacu Juliusza Heinzla z 1898 roku. Na liście jest też Pałac Karola Poznańskiego przy ul. Gdańskiej 32, gdzie zaplanowano prace konserwatorskie w dawnej sali męskiego buduaru.

fot.: lodzkie.pl

Kamienice, świątynie i cmentarz żydowski

Program „Łódzkie dla zabytków” obejmie także inne ważne obiekty w Łodzi. Dotacje otrzymają m.in. Kamienica Wielkomiejska Szai Goldbluma przy ul. Piotrkowskiej 99, Muzeum Sztuki w Łodzi przy ul. Więckowskiego 36, Kaplica Karola Scheiblera przy ul. Ogrodowej 43, kościół ewangelicko-augsburski św. Mateusza oraz Cmentarz Żydowski przy ul. Brackiej.

Na liście znalazła się również cerkiew św. Aleksandra Newskiego przy ul. Kilińskiego 56. Tam zaplanowano remont konserwatorski elewacji wschodniej dzwonnicy, obejmujący m.in. czyszczenie, naprawę tynków, rekonstrukcję i wzmocnienie detalu architektonicznego oraz prace malarskie.

fot.: lodzkie.pl — Dofinansowanie otrzyma także zespół drewnianego młyna wodno-elektrycznego w Talarze w gminie Dobroń. To zabytkowy obiekt z końca XIX wieku, obejmujący m.in. trójkondygnacyjny młyn, turbinownię, śluzę-jaz oraz kaszarnię. Z programu „Łódzkie dla zabytków” przeznaczono na niego 130 100 zł. Pieniądze zostaną wykorzystane na instalację systemu sygnalizacji pożarowej w budynkach. W przypadku drewnianych młynów takie zabezpieczenia są szczególnie ważne, bo obiekty tego typu były narażone na pożary i eksplozje pyłu mącznego.

Pałac w Ksawerowie i młyn w Talarze

Dofinansowanie otrzyma także Pałac Oskara Kindlera w Ksawerowie. Dawna rezydencja wiejska fabrykanta ma otrzymać 128,4 tys. zł. Pieniądze zostaną przeznaczone na modernizację instalacji elektrycznej oraz zakup i montaż systemu przeciwwłamaniowego.

W Talarze wsparcie trafi do zespołu młyna wodno-elektrycznego z końca XIX wieku. Dotacja wyniesie 130,1 tys. zł i ma zostać przeznaczona na montaż systemu sygnalizacji pożarowej w budynkach. W przypadku drewnianych młynów takie zabezpieczenie ma kluczowe znaczenie, bo historyczne obiekty tego typu są szczególnie narażone na pożary.

fot.: Wikipedia — Dotacja trafi także do Kiernozi w powiecie łowickim. Kościół parafialny pw. św. Małgorzaty Dziewicy i Męczennicy, pochodzący z XVI wieku, otrzyma 151 tys. zł z programu „Łódzkie dla zabytków”. Pieniądze zostaną przeznaczone na remont dachu wieży świątyni.

Zamki, kościoły i dwory w Łódzkiem

Pieniądze trafią również do mniejszych miejscowości i obiektów ważnych dla lokalnej historii. Zamek Królewski w Łęczycy otrzyma 151 tys. zł na prace budowlane związane z zabezpieczeniem przeciwpożarowym. W Łowiczu dofinansowanie obejmie Bazylikę Katedralną, m.in. konserwację szat pogrzebowych arcybiskupa Wacława Leszczyńskiego, prymasa Polski, oraz przygotowanie dokumentacji dla prac w Kaplicy Ogrójcowej.

Wsparcie otrzyma także Dwór Rodziny Sulikowskich w Dąbrowie, w którym obecnie działa Dom Pomocy Społecznej. Przyznane 151 tys. zł zostanie przeznaczone na odtworzenie stolarki okiennej i drzwiowej parteru budynku.

Na liście znalazły się również m.in. gotycki kościół Podwyższenia Św. Krzyża w Brzezinach, cmentarz przyklasztorny OO. Reformatów w Brzezinach, kościoły w Kiernozi, Kołacinku, Rzgowie, Żarnowie i innych miejscowościach regionu. Dofinansowanie otrzymają także obiekty rezydencjonalne, przemysłowe i sakralne, w tym pałace, dwory, młyny, klasztory, kamienice i zabytkowe elementy wyposażenia świątyń.

fot.: lodzkie.pl

Remonty zabytków to także inwestycja w region

Program „Łódzkie dla zabytków” ma wymiar konserwatorski, ale jego znaczenie jest szersze. Odnowione zabytki wzmacniają atrakcyjność turystyczną miast i gmin, budują lokalną tożsamość i mogą stać się impulsem dla usług, gastronomii, turystyki oraz lokalnych firm remontowo-budowlanych.

W przypadku wielu miejscowości jeden odnowiony dwór, kościół, młyn albo pałac może być ważnym punktem na mapie promocji gminy. To także sposób na zachowanie materialnych śladów historii regionu — od przemysłowej Łodzi, przez pałace fabrykanckie, po zabytki sakralne, wiejskie rezydencje i obiekty techniki.

Tegoroczna lista dotacji pokazuje, że dziedzictwo województwa łódzkiego nie ogranicza się do najbardziej znanych zabytków. To także mniejsze obiekty, często mniej widoczne, ale ważne dla lokalnych społeczności. Dzięki dotacjom część z nich ma szansę nie tylko przetrwać kolejne lata, ale również wrócić do aktywnego życia społecznego i turystycznego.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.