Łódź i cała aglomeracja stoją dziś w ciekawym miejscu. Z jednej strony – stabilny przemysł, silne zaplecze logistyczne, doświadczeni przedsiębiorcy i tysiące miejsc pracy. Z drugiej – świadomość, że samo „utrzymywanie pozycji” nie wystarczy. Raport „Industry X.0”, zaprezentowany na Wydziale Organizacji i Zarządzania Politechniki Łódzkiej, stawia sprawę jasno: łódzki przemysł jest silny i odporny, ale znajduje się w fazie dynamicznej transformacji. A transformacja oznacza jedno – trzeba przyspieszyć.

Prezentację otworzył Mateusz Sipa, dyrektor Biura Rozwoju Gospodarczego i Współpracy Międzynarodowej. I to właśnie od infrastruktury zaczął. Jego teza była prosta: Łódź jest przed kolejną rewolucją komunikacyjną. Budowa szybkich połączeń kolejowych ma zmienić nie tylko mapę dojazdów, ale mapę myślenia o mieście.

Trzydzieści minut do centrum Warszawy. Około godziny do Wrocławia i Poznania. W praktyce oznacza to możliwość agregowania potencjału czterech dużych ośrodków. Kapitał, kompetencje, pracownicy i projekty przestają być „gdzieś obok”. Łódź może stać się węzłem, a nie przystankiem pomiędzy.

To nie jest wizja marketingowa. To scenariusz, który – jeśli zostanie zrealizowany – może realnie wpłynąć na decyzje inwestorów i tempo rozwoju gospodarczego aglomeracji.

Stabilność to za mało

Raport pokazuje, że przemysł w aglomeracji łódzkiej ma solidny fundament. Firmy są pracowite, odporne, przyzwyczajone do funkcjonowania w zmiennych warunkach. Region dysponuje zapleczem edukacyjnym i naukowym, które może wspierać projekty o różnej skali – od tradycyjnej produkcji po bardziej zaawansowane technologicznie przedsięwzięcia.

Ale fundament to nie wszystko. W praktyce tempo wdrażania rozwiązań Przemysłu 4.0 jest umiarkowane. Automatyzacja i robotyzacja pojawiają się, lecz nie są jeszcze powszechnym standardem. Dla wielu firm barierą są koszty, brak wyspecjalizowanej kadry oraz obawy przed ryzykiem inwestycyjnym. Transformacja to nie tylko zakup maszyn. To zmiana organizacji pracy, procesów i kompetencji. A to wymaga odwagi i kapitału.

Mozaika, która chroni – ale nie prowadzi

Struktura przemysłu w aglomeracji łódzkiej jest rozproszona. Nie ma jednej dominującej branży, która narzucałaby tempo całemu rynkowi. To układ wielu sektorów – produkcji, przetwórstwa, komponentów, zaplecza logistycznego. Taka mozaika daje odporność. Kryzys w jednej branży nie przewraca całego systemu.

Jednocześnie brak wyraźnego lidera oznacza brak silnego motoru zmian. Nie ma sektora, który pociągnąłby resztę w kierunku szybszej automatyzacji czy intensywniejszych inwestycji technologicznych. Rozproszenie przedsiębiorstw utrudnia budowę efektu skali i wspólnych projektów rozwojowych.

Bariery, które trzeba przełamać

Autorzy raportu wskazują kilka twardych ograniczeń. W regionie brakuje integratorów i dostawców średniego szczebla, którzy łączyliby mniejsze firmy w większe łańcuchy wartości. Wiele przedsiębiorstw działa obok siebie, a nie razem. Współpraca jest, ale często projektowa i doraźna.

Do tego dochodzą wysokie koszty automatyzacji, niedobór specjalistów oraz problem sukcesji w firmach założonych w latach 90. Część przedsiębiorstw stoi dziś przed momentem przekazania sterów młodszemu pokoleniu. Od tego, jak ten proces zostanie przeprowadzony, zależy ich zdolność do dalszych inwestycji.

Prezentacja raportu odbyła się na Wydziale Organizacji i Zarządzania Politechniki Łódzkiej. Spotkanie rozpoczął rektor uczelni, prof. Krzysztof Jóźwik. W wydarzeniu uczestniczył również Mateusz Sipa, dyrektor Biura Rozwoju Gospodarczego i Współpracy Międzynarodowej.

W panelu dyskusyjnym wzięli udział przedstawiciele dużych firm przemysłowych działających w regionie, w tym Łukasz Srogoś, Plant Manager / Dyrektor Zakładu w Corning Optical Communications, Weronika Kubiak reprezentująca Emerson Automatic Solutions, Przemysław Zakrzewski, dyrektor Centrum Technologii Korporacyjnej ABB, oraz Artur Rochowski, dyrektor fabryki BR – Sprzęt Gospodarstwa Domowego. Rozmowa dotyczyła tempa transformacji technologicznej, barier inwestycyjnych oraz realnych możliwości wykorzystania potencjału aglomeracji łódzkiej.

Aglomeracja łódzka stoi dziś w momencie, w którym stabilność przestaje wystarczać. Kolejne lata pokażą, czy infrastrukturalne przyspieszenie przełoży się na przyspieszenie przemysłowe.

Na zakończenie Mateusz Sipa zwrócił uwagę na jeszcze jeden aspekt. Jego zdaniem region ma już za sobą etap konkurowania niskimi kosztami pracy. – Tę zmianę przespaliśmy – mówił wprost, wskazując, że firmy inwestujące dziś w aglomeracji łódzkiej nie przyjeżdżają tu po tanią siłę roboczą. Ten model się skończył.

Nową przewagą ma być jakość kadr. Specjaliści, inżynierowie, zaplecze akademickie i kompetencje techniczne to kapitał, który – jak podkreślał dyrektor – wciąż jest zbyt słabo eksponowany. Jeżeli Łódź chce przyciągać projekty o wyższym poziomie zaawansowania technologicznego, musi budować swoją markę wokół jakości ludzi, a nie kosztów.

To oznacza zmianę narracji, ale też zmianę ambicji. Aglomeracja łódzka nie konkuruje już ceną. Konkuruje kompetencją.