Województwo łódzkie ma stać się jednym z najważniejszych punktów na kolejowej mapie Polski. Port Polska przedstawił założenia Zintegrowanej Sieci Kolejowej oraz nowego systemu połączeń pasażerskich. Plany wykraczają daleko poza budowę Kolei Dużych Prędkości. Obejmują również mniejsze miasta, transport regionalny i przewozy towarowe, a ich realizacja może zasadniczo zmienić dostępność komunikacyjną całego regionu.
fot.: Lodzkie.pl — Od lewej: Piotr Rachwalski – członek zarządu Port Polska ds. kolei, Joanna Skrzydlewska – marszałek województwa łódzkiego oraz Rafał Banaszkiewicz – pełnomocnik zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych ds. przygotowania inwestycji, podczas prezentacji założeń Zintegrowanej Sieci Kolejowej dla województwa łódzkiego.
W województwie łódzkim przewidziano budowę niemal 470 kilometrów nowych linii kolejowych. To jedno z najważniejszych założeń Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK), przygotowywanej z udziałem ekspertów Port Polska. Projekt określa kierunki rozwoju infrastruktury kolejowej w kolejnych dziesięcioleciach, uwzględniając zarówno Koleje Dużych Prędkości, jak i połączenia regionalne, dalekobieżne oraz transport towarowy.
O przyszłości kolei w regionie rozmawiali Joanna Skrzydlewska, marszałek województwa łódzkiego, Piotr Rachwalski, członek zarządu Port Polska ds. kolei, oraz Rafał Banaszkiewicz, pełnomocnik zarządu PKP Polskich Linii Kolejowych ds. przygotowania inwestycji.
Najbardziej zaawansowanym przedsięwzięciem pozostaje linia Kolei Dużych Prędkości Y, która połączy Warszawę z Łodzią, a następnie rozdzieli się w kierunku Poznania i Wrocławia. Pierwszy odcinek, Warszawa–Łódź, ma zostać uruchomiony w 2032 roku, równocześnie z planowanym otwarciem nowego lotniska. Rozpoczęcie robót w terenie przewidziano na lata 2027–2028. Cała linia Y ma być gotowa do 2035 roku.
W Łodzi trwają już przygotowania do budowy tunelu KDP, który umożliwi przejazd pociągów pod centrum miasta i połączy stację Łódź Fabryczna z trasami prowadzącymi na zachód Polski. Rozpoczęcie drążenia tunelu od strony Retkini zaplanowano na pierwszy kwartał 2027 roku.
– Łódź to od lat najbardziej zaawansowana część programu kolejowego Port Polska, który jest już realizowany. Inwestycje w łódzkim, nie tylko te związane z Kolejami Dużych Prędkości, zrewolucjonizują podróże i przybliżą kolej pasażerom – mówi Piotr Rachwalski, członek zarządu Port Polska ds. kolei.
Nie tylko Warszawa i Wrocław. Nowe połączenia dla mniejszych miast
Jednym z najistotniejszych elementów przedstawionego planu jest rozbudowa sieci kolejowej poza głównymi korytarzami KDP. Zintegrowana Sieć Kolejowa przewiduje nowe połączenia między Wieluniem a Bełchatowem oraz Piotrkowem Trybunalskim a Tomaszowem Mazowieckim. Rozwijane mają być również trasy prowadzące z Łodzi przez Kutno w kierunku Torunia i Trójmiasta, a także na południe przez Bełchatów, Radomsko i Częstochowę w stronę Górnego Śląska.
Ważnym elementem tej koncepcji jest Sieradz, który ma stać się węzłem łączącym kolej regionalną, konwencjonalne połączenia dalekobieżne oraz Koleje Dużych Prędkości. Dzięki temu miasto zyska bezpośrednie powiązanie z głównymi trasami prowadzącymi do Warszawy, Wrocławia i Poznania.
Przewidziano także modernizację istotnych dla województwa odcinków linii kolejowych nr 1, 24 i 25. W 2027 roku PKP PLK planują ponadto zwiększenie dopuszczalnej prędkości na Centralnej Magistrali Kolejowej do 250 km/h. W dalszej perspektywie ZSK zakłada powiązanie tej magistrali z nową trasą przez Opoczno, co ma poprawić dostępność Kielc, Krakowa i Podkarpacia.
Rozbudowa infrastruktury ma jednak sens tylko wtedy, gdy szybkie pociągi będą współpracowały z koleją regionalną. Na ten aspekt zwraca uwagę marszałek Joanna Skrzydlewska, wskazując na znaczenie Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej.
– Zawsze powtarzam, że KDP to rwąca rzeka, która będzie przepływać przez województwo łódzkie, a naszym zadaniem jest zapewnić jej dopływy, czyli właśnie połączenia regionalne, które każdego dnia dowożą mieszkańców do pracy czy szkoły. Dlatego tak ważne jest, żebyśmy wspólnie wypracowywali rozwiązania, które uwzględnią rolę ŁKA, będącej kręgosłupem transportowym naszego regionu – podkreśla Joanna Skrzydlewska.
fot.: Knews.pl — Dworzec Fabryczny
Pociągi w regularnych odstępach. Nowy model podróżowania
Drugim filarem planowanych zmian jest Horyzontalny Rozkład Jazdy (HRJ), który ma obowiązywać od 2035 roku. Jego podstawą będzie regularność połączeń oraz skoordynowanie kursowania pociągów dalekobieżnych, regionalnych i aglomeracyjnych z transportem autobusowym.
W praktyce oznacza to odejście od rozkładów, w których odstępy między kolejnymi pociągami bywają nierównomierne. Na najważniejszych trasach pasażerowie mają otrzymać przewidywalną ofertę przewozową, opartą na stałych częstotliwościach kursowania.
Pociągi dalekobieżne w kierunku Wrocławia i Poznania mają kursować co 30 minut, a w kierunku Warszawy jeszcze częściej. Na pozostałych trasach dalekobieżnych przewidziano zasadniczo połączenia co dwie godziny. Na liniach Kutno–Łódź, Łódź–Tomaszów Mazowiecki oraz Piotrków Trybunalski–Skierniewice pociągi mają kursować co godzinę lub częściej.
Dla połączeń regionalnych założono co najmniej jeden pociąg na godzinę na ważniejszych trasach województwa, a w miejscowościach położonych bliżej aglomeracji łódzkiej częstotliwość ma wzrosnąć do 30 minut lub mniej.
Istotną rolę odegrają centra przesiadkowe, w tym stacje Łódź Fabryczna, Łódź Kaliska i Łódź Widzew, a także dworce w Koluszkach, Kutnie, Skierniewicach, Sieradzu, Piotrkowie Trybunalskim i Tomaszowie Mazowieckim. Nowy system ma zapewnić lepsze skomunikowanie wszystkich powiatów województwa.
Osobną kategorią będą pociągi AeroExpress, łączące Warszawę, nowe lotnisko Port Polska i Łódź. Zgodnie z założeniami mają kursować co 15 minut między Warszawą a lotniskiem oraz co 30 minut między Warszawą a Łodzią. Według prognoz w 2035 roku z AeroExpressów będzie korzystać około 30 tysięcy pasażerów dziennie.
Z Łodzi do Krakowa w 85 minut, do Warszawy w 40 minut
Jedną z najbardziej odczuwalnych dla pasażerów zmian mają być krótsze czasy podróży. Według analiz ZSK najszybsze pociągi mają pokonywać trasę z Łodzi do Warszawy w około 40 minut, a do Wrocławia i Poznania w około godzinę.
Prognozowane czasy przejazdu z Łodzi. Dla najszybszych połączeń, według założeń ZSK
Takie czasy przejazdu mogą istotnie zmienić relacje gospodarcze pomiędzy największymi ośrodkami miejskimi. Szczególne znaczenie ma planowane skrócenie podróży między Łodzią, Warszawą, Poznaniem i Wrocławiem, które ułatwi codzienne podróże służbowe, kontakty biznesowe oraz dostęp do rynku pracy.
Przedstawione wartości pozostają jednak prognozami dla docelowego układu sieci kolejowej, a nie czasami przejazdu dostępnymi obecnie.
fot.: Lodzkie.pl — Piotr Rachwalski – członek zarządu Port Polska ds. kolei.
Nowe możliwości dla transportu towarowego i logistyki
Zintegrowana Sieć Kolejowa nie ogranicza się do przewozów pasażerskich. W planach uwzględniono również rozwój Magistrali Węglowej, istotnej dla transportu ładunków do polskich portów morskich, oraz Magistrali Wschód–Zachód, na której prognozowany jest wzrost przewozów towarowych związanych z międzynarodowymi korytarzami handlowymi.
W Sieradzu przewidziano budowę terminalu intermodalnego, umożliwiającego obsługę transportu cargo. Tego rodzaju infrastruktura pozwala na przeładunek kontenerów i innych jednostek transportowych między koleją a samochodami ciężarowymi, bez konieczności przeładowywania samego towaru.
Dla województwa łódzkiego, w którym funkcjonują liczne centra dystrybucyjne, parki magazynowe i zakłady przemysłowe, rozwój infrastruktury towarowej może mieć znaczenie porównywalne z poprawą połączeń pasażerskich. Dostęp do wydajnych korytarzy kolejowych jest jednym z czynników wpływających na atrakcyjność lokalizacji dużych inwestycji logistycznych.
Projektanci ZSK zwracają również uwagę na potrzebę tworzenia alternatywnych tras przewozowych. Rozbudowana sieć umożliwia kierowanie ruchu innymi odcinkami w przypadku awarii, remontów lub zakłóceń. Ma to znaczenie dla ciągłości dostaw, ale także dla bezpieczeństwa państwa i wykorzystania infrastruktury cywilnej do celów obronnych.
– ZSK nadaje Łodzi charakter istotnego punktu na transportowej mapie Polski. Miasto stanie się miejscem integracji kolei dużych prędkości z siecią regionalną i aglomeracyjną. W najbliższych latach zobaczymy pierwsze wymierne efekty naszych prac: podróże między dużymi miastami będą szybkie, a bezproblemowe dotarcie do Łodzi pozwoli przesiąść się tam podróżującym na kolejne pociągi – mówi Rafał Banaszkiewicz z PKP PLK.
Przedstawione założenia ZSK i HRJ pokazują docelowy kierunek przebudowy systemu kolejowego w Polsce Centralnej. Część inwestycji, przede wszystkim związanych z linią Y, znajduje się już w przygotowaniu lub realizacji. Pozostałe przedsięwzięcia mają charakter długoterminowy i będą wymagały kolejnych decyzji inwestycyjnych, projektowania oraz finansowania.
Najważniejszą zmianą w zaprezentowanej koncepcji jest jednak potraktowanie kolei dużych prędkości, połączeń regionalnych i transportu towarowego jako elementów jednego systemu. Od tego, czy poszczególne inwestycje zostaną ze sobą rzeczywiście skoordynowane, będzie zależało, jak dużą część korzyści z rozbudowy infrastruktury odczują mieszkańcy i przedsiębiorcy województwa łódzkiego.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.