Powiat łódzki wschodni chce się wyprowadzić z Łodzi. Nową siedzibą mają zostać Koluszki

Władze powiatu łódzkiego wschodniego przygotowują zmianę, która może zakończyć blisko trzy dekady funkcjonowania starostwa w centrum Łodzi. Starosta Mateusz Karwowski w rozmowie z KNews.pl ujawnia harmonogram przeprowadzki i plany reorganizacji urzędu. Ważnym argumentem są również koszty utrzymania obecnej siedziby, których wysokość może zaskakiwać.

Powiat łódzki wschodni chce przenieść swoją siedzibę z Łodzi do Koluszek. Jak poinformował KNews.pl starosta Mateusz Karwowski, wstępne rozmowy przeprowadzone w październiku z przedstawicielami wszystkich sześciu gmin zakończyły się pozytywnie. Samorząd przygotowuje kolejne konsultacje, a wniosek o zmianę siedziby powiatu ma trafić do premiera do końca marca 2027 roku. Jeżeli procedura zakończy się sukcesem, przeprowadzka zostanie zrealizowana w latach 2027–2029.

Pierwszy formalny krok wykonano 27 sierpnia 2026 roku, kiedy radni powiatu jednogłośnie poparli rozpoczęcie konsultacji dotyczących przeniesienia starostwa na teren powiatu. Koluszki są wskazywane jako przyszła siedziba władz samorządowych.

– Rozpoczęliśmy procedurę. W październiku odbyły się rozmowy z radami gmin. Każda rada wyraziła na razie swoje zdanie nieoficjalnie, w ramach komisji. Wszystkie sześć rad powiedziało: tak, rozpocznijcie tę procedurę – mówi Mateusz Karwowski, starosta łódzki wschodni.

Oznacza to, że samorządowcy uzyskali wstępne poparcie dla dalszych działań, ale ostateczna decyzja nie została jeszcze podjęta. Starosta zapowiada, że w listopadzie odbędą się konsultacje z przedstawicielami lokalnych społeczności, a następnie poszczególne rady będą musiały formalnie zająć stanowisko.

fot.: Starostwo Łódzkie - Wschodnie — Starosta Łódzki - Wschodni, Mateusz Karwowski podczas konsultacji dotyczące lokalizacji nowej siedziby Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Koluszkach. Powiat łódzki wschodni planuje budowę nowoczesnego obiektu przy ul. Budowlanych, który będzie dostosowany do potrzeb dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami, a w sytuacjach kryzysowych będzie mógł pełnić funkcję szpitala tymczasowego.

Dlaczego powiat chce opuścić Łódź?

Obecna siedziba starostwa znajduje się przy ulicy Sienkiewicza 3, w reprezentacyjnym budynku w centrum Łodzi. Jej lokalizacja jest konsekwencją reformy administracyjnej z końca lat dziewięćdziesiątych. Pierwotnie zakładano powstanie dużego powiatu obejmującego gminy otaczające Łódź. Ostatecznie Pabianice i Zgierz stały się siedzibami odrębnych powiatów, a w 2002 roku wyodrębniono również powiat brzeziński.

W rezultacie powiat łódzki wschodni tworzy obecnie sześć gmin: Koluszki, Rzgów, Tuszyn, Andrespol, Brójce i Nowosolna. Żadna z nich nie znajduje się w granicach Łodzi, choć właśnie tam funkcjonuje główna siedziba powiatowej administracji.

Zdaniem Mateusza Karwowskiego przez ostatnie ćwierćwiecze zmieniła się zarówno pozycja gospodarcza tych gmin, jak i sposób funkcjonowania powiatowych instytucji.

– W 1999 roku, kiedy powstawały powiaty, te sześć gmin było słabych. Wszyscy upatrywali w Łodzi szansy na rozwój. Natomiast dzisiaj to już jest sześć bardzo silnych i ambitnych gmin. Każda z nich ma swoją historię i niczym nie różni się od innych mniejszych powiatów. Też chciałyby decydować o swoich sprawach lokalnie – tłumaczy starosta.

Jak podkreśla, utrzymywanie głównej siedziby poza granicami powiatu staje się coraz mniej racjonalne. Znaczna część instytucji działa już w Koluszkach i innych miejscowościach, podczas gdy pracownicy starostwa muszą regularnie przemieszczać się pomiędzy Łodzią a terenem, którym administrują.

– Ja na przykład przyjeżdżam rano do pracy do Łodzi i za dwie godziny jadę w teren powiatu, do swojego miasta, do Koluszek, żeby zaraz znowu wrócić do Łodzi, a potem znowu do Koluszek. W praktyce zarządzamy powiatem z daleka i ta formuła już się dla nas wyczerpała – mówi Mateusz Karwowski.

Starosta zaznacza, że inicjatywa nie jest wymierzona przeciwko Łodzi. Ma być konsekwencją rozwoju gmin i osiągnięcia przez powiat większej samodzielności organizacyjnej.

– To nie znaczy, że w Łodzi jest źle, żeby też nikt tego nie odebrał, że to jest przeciwko Łodzi. Tylko rozwój tych sześciu gmin jest na takim poziomie, że warto już nie nazywać się powiatem obwarzankowym, bo dzisiaj nie jesteśmy już takim powiatem – wyjaśnia.

fot.: Starostwo Łódzkie - Wschodnie — Wizualizacja planowanej nowej siedziby Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w Koluszkach. Powiat łódzki wschodni przygotowuje budowę placówki przy ul. Budowlanych, dostosowanej do potrzeb dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami.

Starostwo w Koluszkach, urząd pracy w Rzgowie, pomoc rodzinie w Andrespolu

Przeniesienie głównej siedziby to tylko część planu. Władze powiatu chcą jednocześnie przeprowadzić decentralizację administracji, rozdzielając poszczególne instytucje pomiędzy kilka miejscowości.

– Mówimy o prawdziwej decentralizacji. Nie chcemy wszystkich instytucji przenieść do Koluszek, tylko ich część. Na przykład Powiatowy Urząd Pracy trafi do Rzgowa, a Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie do Andrespolu – zapowiada Mateusz Karwowski.

W Koluszkach miałaby znaleźć się główna siedziba starostwa. Powiat dysponuje tam budynkiem szkolnym, który można zaadaptować do potrzeb administracji.

Kolejnym elementem koncepcji jest poprawa bezpieczeństwa mieszkańców. W Tuszynie władze powiatu chciałyby utworzyć filię jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej. Obecnie powiatowa jednostka znajduje się w Koluszkach.

fot.: Starostwo Łódzkie - Wschodnie — Urząd Gminy w Andrespolu

Największa zmiana z punktu widzenia mieszkańców dotyczyłaby jednak codziennego załatwiania spraw urzędowych. Starosta zapowiada powstanie biur obsługi klienta we wszystkich sześciu gminach. Byłyby to stanowiska należące do powiatu, a nie dodatkowe zadania przekazane administracji gminnej.

– Chcemy, żeby mieszkańcy 95 procent spraw załatwiali w swojej gminie. Nie chodzi o to, że gmina będzie je załatwiała, tylko powiat otworzy tam swoje stanowiska – wyjaśnia Karwowski.

Pierwsze pilotażowe biuro ma rozpocząć działalność w Rzgowie już w grudniu 2026 roku. Według założeń do połowy przyszłego roku podobne placówki mają funkcjonować we wszystkich gminach.

– Chcemy, żeby mieszkańcy, nawet jeżeli przeniesiemy się do Koluszek, nie musieli tam jeździć. Dzisiaj jeżdżą do Łodzi, a po zmianach będą mogli załatwiać sprawy u siebie w gminie – podkreśla starosta.

Projekt obejmuje również instalację całodobowych urzędomatów, które umożliwią mieszkańcom odbieranie dokumentów poza godzinami pracy administracji.

fot.: Starostwo Łódzkie - Wschodnie — Obecna siedziba Starostwa Powiatowego Łódzkiego Wschodniego przy ul. Sienkiewicza 3 w Łodzi. Według szacunków starosty Mateusza Karwowskiego kompleksowy remont budynku mógłby kosztować około 100 mln zł.

Remont obecnej siedziby może kosztować nawet 100 mln zł

Jednym z najważniejszych argumentów przemawiających za przeprowadzką są koszty utrzymania budynku przy ulicy Sienkiewicza 3.

Jak informuje Mateusz Karwowski, obecna siedziba wymaga bardzo dużych nakładów finansowych. Samo oczyszczenie elewacji zostało oszacowane na około 12 mln zł, natomiast dostosowanie klatek schodowych do wymogów przeciwpożarowych na kolejne 8 mln zł.

Łączne koszty kompleksowego remontu mogą sięgnąć około 100 mln zł.

– My przeniesiemy się do budynku szkoły, który jest własnością powiatu, więc musimy go dostosować. Natomiast budynek, w którym teraz jesteśmy, wymaga ogromnych nakładów finansowych. Koszt całkowitego remontu to około 100 milionów złotych. Na dzień dzisiejszy po prostu nas nawet nie stać na tę siedzibę, w której jesteśmy – mówi starosta.

Zdaniem Karwowskiego utrzymywanie tak kosztownego obiektu w centrum Łodzi nie odpowiada możliwościom finansowym stosunkowo niewielkiego powiatu. Adaptacja należącego do samorządu budynku w Koluszkach miałaby być rozwiązaniem zdecydowanie tańszym.

– My jesteśmy małym powiatem, więc całe to przeniesienie wyjdzie jeszcze finansowo na plus dla powiatu – ocenia.

Przytoczone kwoty są szacunkami przekazanymi przez starostę. Ostateczny bilans przedsięwzięcia będzie zależał również od kosztów adaptacji nowej siedziby, przeniesienia wyposażenia i reorganizacji administracji.

fot.: Starostwo Łódzkie - Wschodnie — Obecny budynek Zespołu Szkół nr 1 przy ul. Wigury 2 w Koluszkach, który ma zostać zaadaptowany na nową siedzibę Starostwa Powiatowego Łódzkiego Wschodniego. Szkoła ma otrzymać nowy budynek, planowany w odległości zaledwie kilku metrów od obecnego.

Przeprowadzka 130 urzędników. Starosta przyznaje, że pojawia się opór

Jedną z trudniejszych kwestii będzie przeniesienie pracowników starostwa. Obecnie urząd zatrudnia około 130 osób, z których ponad połowa mieszka w Łodzi.

Zmiana lokalizacji oznaczałaby dla nich konieczność codziennego dojazdu do Koluszek. Część pracowników już teraz negatywnie odnosi się do tych planów.

Zapytany przez KNews.pl, czy obawia się sprzeciwu urzędników mieszkających w Łodzi, Mateusz Karwowski przyznaje:

– Już ten opór sam odczuwam codziennie.

Starosta uważa jednak, że o lokalizacji urzędu powinni decydować przede wszystkim mieszkańcy powiatu, ponieważ to z ich podatków finansowane jest funkcjonowanie administracji.

– Dlatego właśnie prowadzimy konsultacje z mieszkańcami, żeby była prosta sprawa. To mieszkańcy powiatu, skoro się na to składają, płacą podatki na utrzymanie tego urzędu, to oni decydują, gdzie on jest, kto w nim pracuje i jak to wygląda – podkreśla.

Przeniesienie pracowników, dokumentacji, wyposażenia oraz systemów informatycznych miałoby odbywać się etapami. Celem władz powiatu jest zakończenie całej operacji przed końcem obecnej kadencji samorządowej.

– Chcielibyśmy, żeby wszystko wydarzyło się w latach 2027–2029, czyli do końca tej kadencji samorządu, żebyśmy całkowicie opuścili Łódź – zapowiada Karwowski.

fot.: Starostwo Łódzkie - Wschodnie — Tereny przemysłowe w Koluszkach, w rejonie Bazy Paliw PERN. Koluszki przyciągają kolejne inwestycje, a działające tu przedsiębiorstwa rozwijają swoje zakłady. Sam PERN realizuje rozbudowę infrastruktury magazynowej. W planach jest również powiększenie terenów przeznaczonych pod nowe inwestycje.

Do marca wniosek do premiera. Warunkiem jednomyślność sześciu gmin

Najbliższe miesiące będą decydujące dla przyszłości przedsięwzięcia. Wstępne rozmowy z radnymi wszystkich sześciu gmin zakończyły się pozytywnie, ale samorządowcy zamierzają jeszcze przeprowadzić konsultacje z przedstawicielami lokalnych społeczności.

– Umówiliśmy się, żeby takie decyzje podejmować z ludźmi. Przez cały listopad w sześciu gminach będą trwały konsultacje z liderami społecznymi. Zaprosimy dyrektorów szkół, szefów stowarzyszeń, prezesów największych firm, którym opowiemy o tej inicjatywie i zapytamy ich o zdanie – mówi starosta.

Dopiero po zakończeniu tego etapu rady gmin i rada powiatu mają formalnie wypowiedzieć się w sprawie przeprowadzki. Jeżeli samorządy poprą zmianę, dokumentacja zostanie skierowana do premiera.

– Jeśli w listopadzie cała ta procedura przejdzie pozytywnie i zdanie ludzi będzie takie, że politycy mają rację, to wtedy rozpocznie się już formalna procedura. Do końca marca każda rada gminy i rada powiatu się wypowie i wniosek zostanie złożony do premiera – wyjaśnia Karwowski.

Co istotne, władze powiatu nie zamierzają forsować przeprowadzki wbrew stanowisku którejkolwiek z sześciu gmin.

– Chcemy, żeby ten wniosek był poparty pełną zgodą. To znaczy, że jeśli chociaż jedna gmina powie nie, to nie będziemy w to iść – deklaruje starosta.

Zmiana siedziby powiatu wymaga ostatecznie decyzji na szczeblu rządowym. Mateusz Karwowski zdaje sobie z tego sprawę, ale liczy, że jednomyślne stanowisko lokalnych samorządów i mieszkańców będzie ważnym argumentem.

– Zakładam, że jeśli będzie pełna zgoda, to premier będzie z ludźmi, a nie przeciwko ludziom. Ale to zobaczymy – mówi.

fot.: Starostwo Łódzkie - Wschodnie — Koluszki z lotu ptaka – największe miasto powiatu łódzkiego wschodniego, który obejmuje sześć gmin: Koluszki, Rzgów, Tuszyn, Andrespol, Brójce i Nowosolna. Cały powiat zamieszkuje około 75,5 tys. osób.

Pierwsza taka przeprowadzka od 20 lat?

Mateusz Karwowski wskazuje, że podobna sytuacja miała miejsce w 2006 roku, kiedy powiat warszawski zachodni przeniósł siedzibę z Warszawy do Ożarowa Mazowieckiego.

– Idea jest taka, że pierwszy raz od 20 lat w Polsce powiat zmieni siedzibę. Taka sama sytuacja wydarzyła się w 2006 roku, kiedy powiat warszawski zachodni zmienił swoją siedzibę z Warszawy na Ożarów Mazowiecki. My idziemy trochę tą drogą – wyjaśnia.

Historyczny precedens przeniesienia siedziby do Ożarowa Mazowieckiego jest potwierdzony, natomiast ocena, że od tego czasu nie było w Polsce analogicznego przypadku, wymaga odrębnej weryfikacji.

W przypadku powiatu łódzkiego wschodniego chodzi jednak o coś więcej niż zmianę adresu starostwa. Projekt przewiduje przeniesienie instytucji powiatowych do kilku gmin, stworzenie sieci lokalnych biur obsługi mieszkańców oraz rezygnację z utrzymywania kosztownej siedziby w centrum Łodzi.

– Mamy zarówno pragmatyczne tematy związane z budynkiem, jak i takie, że po prostu stać nas dzisiaj już na to, żebyśmy stanowili sami o sobie – podsumowuje Mateusz Karwowski.

Jeżeli konsultacje zakończą się jednomyślnym poparciem, a rząd zaakceptuje zmianę siedziby, Koluszki staną się nowym centrum administracyjnym powiatu łódzkiego wschodniego. Zakończenie przeprowadzki planowane jest do 2029 roku. i takie, że po prostu stać nas dzisiaj już na to, żebyśmy stanowili sami o sobie – podsumowuje Mateusz Karwowski.

Jeżeli konsultacje zakończą się jednomyślnym poparciem, a rząd zaakceptuje zmianę siedziby, Koluszki staną się nowym centrum administracyjnym powiatu łódzkiego wschodniego. Zakończenie przeprowadzki planowane jest do 2029 roku.