Po ponad dwóch latach od podpisania umowy Port Polska pokazał efekt prac projektowych nad Centrum Kontroli Operacji Lotniskowych. W tym miejscu będą zbierane informacje o lotach, ruchu samolotów na płycie, pracy obsługi naziemnej i warunkach pogodowych. Zespoły pracujące w centrum mają koordynować codzienne operacje lotniska i reagować na sytuacje, które mogą zakłócić jego pracę.
Port Polska opublikował wizualizacje budynku oraz opisał, jak ma działać Centrum Kontroli Operacji Lotniskowych, określane skrótem AOCC od angielskiej nazwy Airport Operations Control Center.
To zaplecze operacyjne przyszłego portu. W centrum będą analizowane informacje potrzebne do organizacji pracy lotniska, a przedstawiciele różnych służb będą wspólnie reagować na opóźnienia, awarie i inne nietypowe zdarzenia.
fot.: Grafika: Port Polska — Wizualizacja Centrum Kontroli Operacji Lotniskowych (AOCC) przyszłego lotniska Port Polska. W centrum będą analizowane informacje o lotach, ruchu samolotów na płycie, pracy obsługi naziemnej i warunkach pogodowych.
Centrum operacyjne przyszłego lotniska
Lotnisko jest systemem, w którym jednocześnie odbywają się setki powiązanych ze sobą czynności. Samolot musi wylądować, otrzymać stanowisko postojowe, zostać rozładowany, zatankowany i przygotowany do kolejnego rejsu.
W tym samym czasie obsługiwani są pasażerowie i bagaże. Pracują służby techniczne, firmy handlingowe, ochrona, personel przewoźników oraz zespoły odpowiedzialne za utrzymanie infrastruktury. Każda operacja musi być zsynchronizowana z rozkładem lotów, ruchem innych samolotów, dostępnością pracowników i warunkami pogodowymi. Opóźnienie jednego rejsu może wpłynąć na kolejne odloty, zmianę stanowisk postojowych albo organizację pracy obsługi naziemnej.
AOCC ma gromadzić informacje dotyczące tych procesów i przekazywać je osobom odpowiedzialnym za podejmowanie decyzji. Centrum nie będzie wieżą kontroli ruchu lotniczego. Wieża została przewidziana jako osobny obiekt i będzie odpowiadała za zadania związane z kontrolą samolotów. AOCC zajmie się organizacją pracy portu, monitorowaniem operacji i współpracą służb.
fot.: Wizualiacja Knews.pl — Centrum Kontroli Operacji KLM Royal Dutch Airlines w Schiphol East w Amsterdamie. Zespoły pracujące w takim centrum monitorują między innymi kwestie techniczne i utrzymanie samolotów.
Jedna przestrzeń dla wielu służb
Duże lotnisko wymaga sprawnej współpracy wielu zespołów odpowiedzialnych za różne obszary jego funkcjonowania. Każdego dnia trzeba skoordynować między innymi planowanie lotów, ruch samolotów na płycie, obsługę pasażerów, pracę firm handlingowych, dostępność personelu oraz utrzymanie infrastruktury. Do tego dochodzą informacje o pogodzie, możliwych opóźnieniach, usterkach i sytuacjach wymagających szybkiej reakcji. Nawet niewielkie zakłócenie w jednym obszarze może wpłynąć na kolejne operacje — opóźnić przygotowanie samolotu, zmianę stanowiska postojowego albo obsługę następnego rejsu. Centrum Kontroli Operacji Lotniskowych będzie miejscem, w którym przedstawiciele różnych zespołów otrzymają dostęp do aktualnych danych i będą mogli szybko wymieniać informacje.W AOCC znajdą się stanowiska dla osób zajmujących się między innymi koordynacją operacji lotniskowych i ruchem naziemnym na płycie lotniska., obsługą naziemną, utrzymaniem infrastruktury i reagowaniem na sytuacje awaryjne. Każdy z tych zespołów zachowa własne zadania i zakres odpowiedzialności. Wspólna praca w centrum ma ułatwić uzgadnianie decyzji oraz ograniczyć czas potrzebny na przekazanie informacji między poszczególnymi służbami i firmami. Dzięki temu operator lotniska będzie mógł szybciej ocenić sytuację i skierować odpowiednie działania tam, gdzie są potrzebne.
fot.: Grafika: Port Polska. — Wizualizacja wnętrza Centrum Kontroli Operacji Lotniskowych (AOCC) przyszłego lotniska Port Polska. Z tego miejsca zespoły będą monitorować i koordynować codzienne operacje lotniskowe.
Dane o lotach, płycie i pogodzie
Port Polska informuje, że w centrum będą zbierane i analizowane dane dotyczące planowanych lotów, ruchu samolotów na płycie lotniska, pracy obsługi naziemnej, dostępności personelu oraz warunków pogodowych.
Pracownicy AOCC będą mogli obserwować, czy poszczególne operacje przebiegają zgodnie z planem. Jeżeli pojawią się zakłócenia, będą przekazywać informacje odpowiednim zespołom i ustalać sposób reakcji.
Dużo zależy od organizacji pracy na płycie lotniska. Poruszają się tam samoloty, pojazdy obsługi naziemnej, cysterny, pojazdy techniczne i pracownicy wielu służb. Wszystkie działania muszą odbywać się według określonych procedur.
Centrum będzie analizowało również dostępność personelu. Brak odpowiedniej liczby pracowników może wpłynąć na obsługę bagażu, przygotowanie samolotu do odlotu albo obsługę pasażerów.
Znaczenie będą miały również warunki pogodowe. Silny wiatr, intensywne opady, mgła, oblodzenie albo burze mogą zmienić organizację pracy lotniska. W takich sytuacjach zespoły AOCC będą musiały szybko ocenić, jakie operacje mogą być prowadzone i jakie działania trzeba zmienić.
fot.: Grafika: Port Polska
AOCC i pozostała infrastruktura lotniska
Centrum Kontroli Operacji Lotniskowych będzie częścią większego systemu zarządzania portem. W planowanej infrastrukturze przewidziano również wieżę kontroli ruchu lotniczego, która będzie odpowiadać za bezpieczne prowadzenie samolotów w przestrzeni powietrznej oraz podczas wykonywania operacji na lotnisku.
AOCC i wieża będą pełnić różne funkcje. Centrum zajmie się organizacją pracy portu, monitorowaniem operacji lotniskowych oraz przepływem informacji między zespołami odpowiedzialnymi za poszczególne zadania. Kontrolerzy w wieży będą natomiast prowadzić ruch lotniczy i wydawać załogom samolotów polecenia dotyczące startów, lądowań, kołowania oraz poruszania się po płycie.
Praca obu miejsc będzie ze sobą ściśle powiązana. Informacje o ruchu samolotów, dostępności stanowisk postojowych, stanie infrastruktury, pracy służb naziemnych i warunkach pogodowych będą wpływać na decyzje podejmowane przez poszczególne zespoły. Sprawna wymiana danych pozwoli szybciej reagować na opóźnienia, awarie i sytuacje, które mogą zakłócić funkcjonowanie portu.
Umowę na przygotowanie dokumentacji projektowej AOCC zawarto latem 2024 roku. Jej wartość przekracza 4,7 mln zł netto. Kwota dotyczy przygotowania dokumentacji, a nie budowy samego centrum.
Zakres umowy obejmuje projekt koncepcyjny, budowlany i techniczny, dokumentację wykonawczą oraz opracowania potrzebne do uzyskania wymaganych zgód. To właśnie efekt tych prac Port Polska pokazuje dziś na wizualizacjach.
W dokumentacji dotyczącej zaplecza przyszłego portu uwzględniono również inne obiekty potrzebne do jego funkcjonowania. Są wśród nich komisariat policji, parking wielopoziomowy, obiekty dla służb ratowniczo-gaśniczych oraz zaplecze cateringowe. Wszystkie te elementy mają tworzyć infrastrukturę obsługującą codzienną pracę lotniska.
fot.: Grafika: Port Polska
Lotnisko, kolej i drogi
Centrum Kontroli Operacji Lotniskowych będzie operacyjnym centrum zarządzania pracą przyszłego lotniska. To tutaj będą trafiały informacje o lotach, ruchu samolotów na płycie, obsłudze naziemnej, dostępności personelu i warunkach pogodowych. Pracujące w AOCC zespoły będą koordynować działania poszczególnych służb, reagować na zakłócenia i podejmować decyzje dotyczące bieżącego funkcjonowania portu. Za samą kontrolę ruchu lotniczego odpowiadać będzie natomiast osobna wieża.
Kolej będzie miała własny system zarządzania ruchem. Port Polska zapowiedział dla linii KDP wdrożenie systemu zarządzania ruchem kolejowym TMS oraz warstwy zdalnego sterowania CTC. Rozwiązania te mają umożliwiać prowadzenie ruchu pociągów na podstawie cyfrowego rozkładu jazdy oraz zarządzanie całą infrastrukturą sterowania na poszczególnych odcinkach linii.
Oznacza to, że kolej i lotnisko będą funkcjonowały jako elementy jednego węzła transportowego, ale ich bieżące operacje będą zarządzane przez odrębne systemy. Port Polska nie wskazał dotąd, czy kolejowa dyspozytornia znajdzie się w tym samym budynku co AOCC, czy powstanie jako osobne centrum sterowania. Z dostępnych informacji wynika natomiast jasno, że KDP będzie miała własny system kierowania i sterowania ruchem.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.