Patryk Marjan to samorządowiec kierujący Bełchatowem – miastem, którego gospodarka przez dekady była oparta na górnictwie i energetyce. Dziś Bełchatów stoi przed jednym z najtrudniejszych momentów w swojej historii: wygaszaniem kompleksu wydobywczo-energetycznego i koniecznością budowy nowego modelu rozwoju. W rozmowie pytamy o konkurencję między regionami, szanse na duże inwestycje oraz realne scenariusze dla miasta w okresie transformacji.
Błażej Kronic:Panie Prezydencie, czy Bełchatów postrzega duże inwestycje realizowane w innych częściach Polski centralnej – w tym w miastach o podobnym profilu gospodarczym, jak Konin – jako konkurencję o ograniczone zasoby inwestycyjne państwa, czy raczej jako element szerszej transformacji, z której mogą korzystać także inne ośrodki regionu?
Patryk Marjan. Prezydent Bełchatowa: Dla Bełchatowa istotną sprawą jest rozwój przedsiębiorczości i wspieranie prywatnego sektora, który generuje największy wpływ do budżetu państwa. Dlatego o ten sektor należy szczególnie dbać i stwarzać mu optymalne warunki. Nasz region jest w okresie transformacji energetycznej, której koszty gospodarcze i społeczne poniosą przede wszystkim mieszkańcy Bełchatowa i okolicznych gmin, zlokalizowanych wokół zagłębia górniczo-energetycznego.
Z naszego punktu widzenia duże inwestycje powinny być realizowane na naszych terenach, tak by generować nowe miejsca pracy. Aktualnie bełchatowska kopalnia i elektrownia wchodzące w skład PGE GiEK S.A. zatrudniają około 12 tys. osób, przy populacji miasta przekraczającej 52 tysiące mieszkańców. W dobrze rozumianym interesie całego województwa łódzkiego, a także centralnej Polski jest zadbanie o nowe miejsca pracy tam, gdzie istnieje realne widmo gwałtownego wzrostu bezrobocia.
Zachęcamy firmy do inwestowania w Bełchatowie m.in. poprzez obniżanie podatków. Gwarantujemy jedne z najniższych stawek w kraju od środków transportu oraz stabilną, utrzymującą się od lat wysokość podatków od nieruchomości. Dbamy, by opłaty lokalne, np. za odbiór odpadów, pozostawały niezmienne. W Bełchatowie funkcjonuje bezpłatny transport publiczny oraz brak płatnych stref parkowania.
Mamy również swoją strefę przemysłową, a w niej dostępne tereny inwestycyjne. Współpracujemy z Łódzką Specjalną Strefą Ekonomiczną. Jednocześnie, aby przyciągnąć dużego inwestora, potrzebne są odpowiednio duże, uzbrojone tereny, najlepiej objęte preferencjami strefowymi. Dlatego zabiegamy o stopniowe uwalnianie terenów pogórniczych pod przemysł.
Postulujemy także przyjęcie specustawy dla obszarów objętych transformacją energetyczną. Powinna ona zapewniać przejrzyste regulacje, umożliwiać tworzenie specjalnych stref przemysłowych z ulgami podatkowymi, a także gwarantować wsparcie inwestycji ze strony państwa – w tym pokrycie kosztów przygotowania i uzbrojenia terenów.
B.K: W kontekście projektów o znaczeniu strategicznym, takich jak potencjalna lokalizacja drugiej elektrowni jądrowej w Polsce, gdzie w debacie publicznej pojawiają się różne lokalizacje – czy prowadzone są rozmowy lub działania koordynacyjne między samorządami regionów transformujących się, aby wspólnie wzmacniać swoje argumenty, czy raczej każdy ośrodek działa indywidualnie, zabiegając o decyzje na poziomie rządowym?
Transformacja energetyczna i odchodzenie od paliw kopalnych to zły kierunek. Zamiast sprawiedliwej transformacji mamy wymuszoną dekarbonizację bez systemowego wsparcia. Tak jak potrzebujemy energii elektrycznej, tak również Bełchatów i region potrzebuje miejsc pracy, gwarantujących mieszkańcom stabilizację finansową.
Dlatego łączymy siły i współpracujemy z innymi samorządami, m.in. w ramach Miejskich Obszarów Funkcjonalnych. Daje to możliwość realizacji wspólnych projektów i zapewnia dostęp do finansowania. Jestem również członkiem Rady Samorządu Terytorialnego powołanej przez Prezydenta RP i zabiegam o powołanie zespołu pracującego na rzecz regionów objętych transformacją energetyczną, szczególnie górniczych.
Równolegle prowadzimy działania na rzecz utworzenia Funduszu Transformacji Regionu Bełchatowskiego S.A., na wzór rozwiązań funkcjonujących na Śląsku. Projekt ustawy w tej sprawie jest obecnie procedowany w Sejmie.
Ze stroną społeczną i samorządami zabiegamy także o Bełchatów jako drugą lokalizację dla elektrowni jądrowej. Decyzja w tej sprawie jest kluczowa dla przyszłości regionu, ponieważ zasoby węgla się wyczerpują, a elektrownia odpowiada za około 20 proc. krajowego zapotrzebowania na energię.
B.K: Czy wygaszanie Elektrowni Bełchatów oznacza jednocześnie pozostawienie infrastruktury, która w przyszłości mogłaby zostać wykorzystana do przyciągnięcia nowych, dużych inwestycji – także w kontekście budowy nowych funkcji gospodarczych w Polsce centralnej?
P.M: Ta infrastruktura – sieci przesyłowe, wyprowadzenie mocy, skomunikowanie oraz centralna lokalizacja – stanowi potencjał, który można wykorzystać w nowej rzeczywistości gospodarczej. Kluczowe jest racjonalne podejście i niewykorzystanie tych zasobów.
B.K: Czy, zdaniem władz miasta, atutem Bełchatowa może być właśnie dostęp do silnej infrastruktury energetycznej, istotnej dla inwestorów z obszaru centrów danych, nowych technologii czy projektów związanych ze sztuczną inteligencją – w kontekście rosnącej konkurencji między regionami o tego typu projekty?
P.M: Zaplecze, infrastruktura oraz kadra pracownicza to kluczowe argumenty. Już dziś w okolicach Bełchatowa planowana jest tego typu inwestycja, co potwierdza potencjał regionu.
B.K: Jaką realną szansę widzi Pan dla Bełchatowa w przyciąganiu tego typu inwestycji i czy miasto prowadzi konkretne działania w tym kierunku – także w kontekście konkurencji z innymi ośrodkami regionu?
P.M: Z perspektywy miasta kluczowa jest infrastruktura transportowa, szczególnie kolejowa. Bełchatów pozostaje wykluczony komunikacyjnie w tym zakresie, co ogranicza jego atrakcyjność inwestycyjną.
Podejmowane są jednak działania. W tym roku oddano do użytku obwodnicę wschodnią Bełchatowa. Do 2029 roku planowane jest uruchomienie linii kolejowej nr 24 w ramach programu Kolej+. Równolegle miasto zabiega o budowę nowego źródła ciepła – obecnie ponad 90 proc. gospodarstw korzysta z systemu opartego na elektrowni Bełchatów.
To inwestycje niezbędne, ale również bardzo kosztowne, będące konsekwencją odchodzenia od energetyki węglowej.
B.K: Dziękuje za rozmowę.
Komentarze