Kilka kilometrów od Oporowa, z dala od głównych tras, stoi dwór w Poborzu. I niestety dworem jest już tylko z nazwy, bo od lat popada w ruinę.
Pobórz leży w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów – niedaleko zresztą oporowskiego zamku, który jest pięknym przykładem zabytku uratowanego i zadbanego, czego poborski dwór nigdy nie zaznał. Ale do rzeczy. Dwór posadowiony został na niewielkim wzniesieniu, otoczony parkiem ze stawami. Jego układ przestrzenny to typowe XIX-wieczne założenie rezydencjonalne: część mieszkalna, zaplecze gospodarcze oraz tereny zielone.
Do dziś w obrębie zespołu zachowały się także budynki towarzyszące – spichlerz, kuźnia czy rządcówka – choć ich stan jest naprawdę kiepski.
Nowoczesny majątek ziemiański
Dwór powstał pod koniec XIX wieku według projektu Apoloniusza Nieniewskiego. To połączenie architektury późnego klasycyzmu i neorenesansu. Budynek ma plan prostokąta i nieregularną bryłę – część jest parterowa, część piętrowa. Od frontu znajduje się portyk kolumnowy, od strony ogrodu loggia. Całość jest podpiwniczona. W założeniu nie była to rezydencja magnacka lecz nowoczesny majątek ziemiański, zaprojektowany z myślą zarówno o rekreacji jak i organizacji pracy.
Najstarszymi znanymi właścicielami Poborza byli Russjanowie. Po ich śmierci dwór został wystawiony na sprzedaż, a na początku XIX wieku kupił go Michał Skarżyński. I to właśnie w rękach rodziny Skarżyńskich majątek pozostawał przez kolejne dziesięciolecia. Najważniejszą postacią w historii Poborza był Antoni Feliks Skarżyński – inżynier wykształcony w Rydze, działacz społeczny i organizator życia rolniczego. Angażował się w rozwój nowoczesnego rolnictwa i inicjatywy lokalne, pełniąc m.in. funkcję prezesa Towarzystwa Rolniczego w Kutnie. Ostatnim właścicielem przed II wojną światową był natomiast Juliusz Skarżyński.
Powolne zabytku umieranie
Po zakończeniu wojny majątek został przejęty przez państwo, a dwór stał się siedzibą szkoły podstawowej. Wiązało się to z wieloma przebudowami i przekształceniami, na potrzeby uczniów. Brakowało jednak zdecydowanie prac konserwatorskich.
W latach 80. szkoła została przeniesiona w inne miejsce, a dwór sprzedano prywatnemu właścicielowi. I tu historia majątku w Poborzu się kończy, bo od tamtego momentu nie zrobiono w pałacu i jego zabudowaniach absolutnie nic.
Teraz dwór jest głównie atrakcją dla miłośników urbexu, którzy mówią, że to miejsce nieco mroczne, a nawet nawiedzone. I mają teorię, że to dusze architekta i dawnych właścicieli opłakują swój tak piękny i ukochany niegdyś majątek.
Jak dojechać
Dwór w Poborzu znajduje się w gminie Oporów, około 20 km na wschód od Kutna. Najłatwiej dotrzeć tam samochodem, kierując się drogą wojewódzką nr 702 w stronę Oporowa, a następnie lokalnymi drogami w kierunku wsi Pobórz. Sam dwór położony jest na uboczu, poza główną trasą, w otoczeniu parku. Dojazd końcowy prowadzi drogą gruntową, dlatego warto przygotować się na gorsze warunki nawierzchni. Brak oznaczeń turystycznych – miejsce trzeba zlokalizować na mapie przed przyjazdem.
Komentarze