Łódź wydała w 2025 roku na inwestycje więcej niż Kraków, Wrocław czy Poznań. Jednak za skalą wydatków kryją się znacznie słabsze dochody na mieszkańca i wysokie zadłużenie. Porównaliśmy miejskie budżety, aby sprawdzić, jak duże możliwości finansowe ma Łódź na tle innych samorządów.
Łódź ma duży budżet, ale mniej pieniędzy na mieszkańca
W 2025 roku dochody budżetowe Łodzi wyniosły 7,24 mld zł. Wśród sześciu porównywanych miast — Krakowa, Wrocławia, Łodzi, Poznania, Gdańska i Szczecina — był to trzeci wynik. Większymi dochodami dysponowały tylko Kraków i Wrocław.
Sytuacja wygląda jednak inaczej, gdy uwzględnimy liczbę mieszkańców. W takim porównaniu Łódź zajmuje przedostatnie miejsce.
Na jednego łodzianina przypadało 11 314 zł dochodów budżetowych. W Poznaniu było to 12 463 zł, w Gdańsku 12 359 zł, a we Wrocławiu 12 240 zł. Mniejsze dochody na mieszkańca miał jedynie Szczecin.
Różnice są jeszcze większe w przypadku dochodów z udziału w podatku CIT, związanego z działalnością przedsiębiorstw. W 2025 roku Łódź otrzymała z tego tytułu 206,5 mln zł, podczas gdy Poznań 455,7 mln zł, a Gdańsk 546,6 mln zł.
W przeliczeniu na mieszkańca Łódź zajmuje ostatnie miejsce w zestawieniu. Jej wynik to 323 zł, wobec 853 zł w Poznaniu i 1117 zł w Gdańsku.
Nie oznacza to, że łódzkie przedsiębiorstwa nie generują znaczących dochodów. Wysokość udziałów samorządów w CIT zależy od ustawowych zasad wyliczania i przypisywania dochodów podatników. Wyniki pokazują jednak, że Łódź uzyskuje z tego źródła wyraźnie mniej pieniędzy niż większość porównywanych miast.
Łódź liderem wydatków inwestycyjnych
Mimo słabszych dochodów na mieszkańca Łódź znalazła się na pierwszym miejscu pod względem wydatków majątkowych w 2025 roku.
Miasto przeznaczyło na ten cel 1,027 mld zł. Kraków wydał 1,024 mld zł, Wrocław 958,8 mln zł, a Szczecin 851,3 mln zł. Poznań i Gdańsk zamknęły rok z jeszcze niższymi wydatkami majątkowymi.
W przeliczeniu na mieszkańca Łódź zajmuje drugie miejsce, z wynikiem 1605 zł. Wyprzedza ją jedynie Szczecin, który na wydatki majątkowe przeznaczył 2218 zł na osobę.
To istotny wynik. Łódź realizowała wydatki majątkowe na większą skalę niż pozostałe miasta, choć dysponowała niższymi dochodami na mieszkańca niż cztery z pięciu porównywanych samorządów.
Wydatki majątkowe nie są oczywiście prostą miarą jakości inwestycji. Obejmują różne przedsięwzięcia, a na ich roczną wysokość wpływają między innymi harmonogramy budów i terminy rozliczeń. Pokazują jednak skalę zaangażowanych przez miasto środków.
Wysokie inwestycje i jeden z największych długów
Porównanie zadłużenia pokazuje drugą stronę finansów Łodzi.
Na koniec 2025 roku zobowiązania miasta wynosiły 5,70 mld zł. Więcej zadłużony był jedynie Kraków — 7,87 mld zł. Dla porównania zadłużenie Poznania wynosiło 2,03 mld zł, a Gdańska 1,39 mld zł.
W Łodzi dług odpowiadał 78,7 proc. rocznych dochodów budżetowych. W Krakowie relacja ta wynosiła 81,4 proc., ale w Poznaniu już tylko 30,4 proc., a w Gdańsku 22,9 proc.
Sam wysoki dług nie musi oznaczać problemów finansowych. Samorządy zaciągają zobowiązania między innymi po to, aby realizować duże przedsięwzięcia infrastrukturalne. Ważne jest jednak, ile kosztuje obsługa zadłużenia i jakie środki pozostają na kolejne zadania.
W 2025 roku Łódź przeznaczyła na obsługę długu publicznego około 314 mln zł. To znacząca pozycja w budżecie, niezależna od spłaty kapitału kredytów i wykupu obligacji.
Nadwyżka operacyjna. Co pozostaje miastu po pokryciu bieżących wydatków?
Czym właściwie jest nadwyżka operacyjna? Najprościej mówiąc, to różnica między bieżącymi dochodami miasta a wydatkami na jego codzienne funkcjonowanie. Z dochodów tych samorząd finansuje między innymi szkoły, komunikację miejską, administrację i utrzymanie infrastruktury. Jeżeli po pokryciu bieżących wydatków pozostaje dodatnia kwota, miasto osiąga nadwyżkę operacyjną. Jest to ważny wskaźnik kondycji finansowej, ponieważ pokazuje, czy samorząd jest w stanie utrzymać swoje bieżące zadania i jaką ma przestrzeń do finansowania inwestycji oraz spłaty zobowiązań. Nie oznacza jednak, że całą tę kwotę można automatycznie przeznaczyć na nowe przedsięwzięcia.
Łódź zakończyła 2025 rok z nadwyżką operacyjną wynoszącą 86,6 mln zł, ale jednocześnie cały jej budżet zamknął się deficytem w wysokości 426,6 mln zł. Nie ma w tym sprzeczności. Nadwyżka operacyjna dotyczy wyłącznie dochodów i wydatków bieżących, natomiast wynik całego budżetu uwzględnia również dochody i wydatki majątkowe, w tym wydatki inwestycyjne.
Łódź inwestuje dużo. Utrzymanie tego tempa wymaga pieniędzy
Zestawienie finansów sześciu miast pokazuje dwie strony sytuacji Łodzi. Z jednej strony samorząd przeznaczył na wydatki majątkowe więcej niż Kraków, Wrocław czy Poznań. Z drugiej — ma niższe dochody na mieszkańca niż większość porównywanych miast, a jego zadłużenie należy do najwyższych.
Poznań wyróżnia się silniejszym wynikiem operacyjnym i znacznie niższym długiem. Gdańsk ma najniższe zadłużenie w zestawieniu. Szczecin natomiast, mimo najmniejszego budżetu, wydał najwięcej na cele majątkowe w przeliczeniu na mieszkańca.
Wysokie wydatki inwestycyjne Łodzi nie są same w sobie problemem. Mają znaczenie dla rozwoju infrastruktury i przyszłych możliwości miasta. Jednak przy wysokim zadłużeniu i niewielkiej nadwyżce operacyjnej szczególnego znaczenia nabierają źródła finansowania kolejnych projektów oraz koszty ich późniejszego utrzymania.
Łódź jest liderem wydatków majątkowych wśród sześciu porównywanych miast. Jej wyzwaniem na kolejne lata będzie utrzymanie tej skali inwestowania bez nadmiernego zwiększania obciążeń przyszłych budżetów.
Źródła i metodologia: Analizę opracowano na podstawie sprawozdań budżetowych Ministerstwa Finansów Rb-27S, Rb-NDS i Rb-Z za 2025 rok oraz sprawozdania Rb-28S dotyczącego wydatków Łodzi. Porównanie obejmuje Kraków, Wrocław, Łódź, Poznań, Gdańsk i Szczecin. Wskaźniki w przeliczeniu na mieszkańca obliczono na podstawie danych ludnościowych Głównego Urzędu Statystycznego według stanu na 31 grudnia 2025 roku. W analizie wykorzystano wykonanie budżetów, a nie kwoty planowane. Wartości finansowe zaokrąglono na potrzeby publikacji.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.