Wojciech Konecki: Nie mamy czasu do stracenia. Sytuacja europejskiego przemysłu AGD jest dramatyczna

Polska pozostaje największym producentem sprzętu AGD w Unii Europejskiej, ale coraz trudniej utrzymać tę pozycję. Z Turcją rywalizujemy o pierwszeństwo na kontynencie, a rosnący import z Chin wywiera presję na europejskie fabryki. W ubiegłym roku zamknięto pięć zakładów w regionie łódzkim i na Dolnym Śląsku. Przedstawiciele branży alarmują, że Europa zbyt wolno reaguje na zagrożenia, a konsekwencje mogą odczuć kolejne zakłady i ich pracownicy. O sytuacji przemysłu AGD i rozmowach z unijnymi decydentami mówi w wywiadzie dla KNews.pl Wojciech Konecki, prezes zarządu APPLiA Polska, Związku Pracodawców AGD.

fot.: Materiał prasowy — Fabryka B/S/H w Łodzi

KNews.pl: W jakiej sytuacji znajduje się obecnie branża? Skupmy się szczególnie na Polsce Centralnej. Jak wygląda sytuacja producentów AGD?

Wojciech Konecki: Nadal jesteśmy numerem jeden w Europie, a szczególnie w Unii Europejskiej, ponieważ tutaj z Turcją toczymy zawzięte boje o palmę pierwszeństwa na całym kontynencie. Ale jesteśmy numerem jeden. No niestety, tylko w zeszłym roku zamknęliśmy pięć fabryk w regionie łódzkim oraz na Dolnym Śląsku. Także branża, która powinna być jakąś taką branżą strategiczną dla państwa, jest chyba w pewnych momentach trochę zapomniana. Większa jest koncentracja na branży samochodowej czy przemysłach energochłonnych, czy zbrojeniu, czy produkcji energii jądrowej chociażby. No ale tutaj wiadomo, że musimy walczyć. Dlatego nasze częste wizyty w Brukseli, ale również w regionach, gdzie jest ta największa produkcja. A wiadomo, że Łódź z Radomskiem to dla nas jest takie zagłębie i tutaj mamy nie tylko fabryki, ale również R&D, czyli ośrodki badawcze.

KNews.pl: Podczas kongresu AGD i w mediach mówił Pan o tym, że sytuacja może być za chwilę dramatyczna. Czy rzeczywiście jest tak źle? Import z Chin rośnie z roku na rok, a przecież problem dotyczy nie tylko branży AGD, ale również innych sektorów europejskiej gospodarki.

Wojciech Konecki: Faktycznie sytuacja nie jest wesoła, a wręcz nazywamy ją dramatyczną. I tutaj trzeba zauważyć, że też zmieniliśmy troszeczkę sposób naszych wypowiedzi. Ja, jeżeli kontaktuję się z przedstawicielami polskich ministerstw czy rozmawiam w Komisji Unii Europejskiej lub z europosłami, no to jednak pokazuję, że nie mamy czasu do stracenia. Produkcja sprzętu AGD nie tylko w Polsce, ale w ogóle w Europie, w ostatnich sześciu latach spadła o 20 proc., a w tym samym czasie import z Chin wzrósł o 20 proc. Także ta dysproporcja się powiększa i już ponad 50 proc. dużego sprzętu AGD jest sprowadzane z Chin, a wiadomo, że ten mały sprzęt, jego produkcję to już dawno straciliśmy niestety. A nawet to, co jest produkowane w Europie, to w dużej mierze bazuje na komponentach chińskich. No jest to pewne zagrożenie, ale też trzeba pamiętać, że już wspomniana wcześniej Turcja czy w przyszłości Indie albo chociażby Egipt, który gospodarczo się bardzo szybko rozwija, a jest to kraj o ludności przewyższającej 80 milionów osób, no to tutaj niestety mogą się pojawić nawet i inne takie ośrodki zagrażające naszej lokalnej, europejskiej i polskiej produkcji.

KNews.pl: Trudno mówić o zdrowej konkurencji z Chinami. Pojawia się przecież problem dotowania chińskiej produkcji. Kilka lat temu przedstawiciele branży motoryzacyjnej ostrzegali, że tani import samochodów doprowadzi do dramatycznej sytuacji w Europie. Dzisiaj widzimy, że te ostrzeżenia nie były bezpodstawne. Branża AGD alarmuje o podobnym zagrożeniu. Z czego wynika powolna reakcja Brukseli? Spotyka się Pan z europosłami, również z regionu łódzkiego. Czy dostrzegają ten problem i czy przekłada się to na konkretne działania?

Wojciech Konecki: Mam wrażenie, że Unia Europejska trochę obudziła się, jak do Hamburga wpłynął kontenerowiec pełen samochodów elektrycznych, w liczbie 20 tysięcy. I wtedy chyba wszyscy zrozumieli, że już jest bardzo późno, a dla niektórych branż jest wręcz za późno. Mieliśmy też dwa lata temu bardzo fajny i bardzo profesjonalny raport premiera Draghiego, który pokazywał, że należy zainwestować 800 miliardów w europejskie innowacje, ale przez te dwa lata to my tylko mocno dyskutowaliśmy o tym raporcie, a nie za bardzo podjęliśmy jakieś takie działania zapobiegawcze.

I wspomniał pan tutaj o dotowanej produkcji chińskiej. No to tak, po pierwsze, to nie wiadomo, czy ona jest dotowana. Wszyscy tak mówią i prawdopodobnie tak jest, ale nikt z tym nic nie robi, bo nawet ci, którzy mówią, że będą robili jakieś śledztwa tam wewnętrznie, to chyba sami w to nie wierzą, bo jest to absolutnie niemożliwe. Po pierwsze, pewnie nikt aż tak otwarcie by ich tam do tego audytu nie dopuścił, a po drugie, te dotacje czy różnego rodzaju wsparcie prawdopodobnie występują prawie we wszystkich łańcuchach dostaw, łańcuchach wartości. Także w jakiś sposób, no w cudzysłowie albo otwarcie, można powiedzieć, że dotowane prawdopodobnie jest zatrudnienie, sprzedaż gruntu czy wynajem tych gruntów przez lokalne władze samorządowe. Później surowce, które są ściągane z Rosji i nie tylko, energia, która możliwe, że jest dotowana, a możliwe, że nie, bo już sami wiemy, że Chińczycy, całe Chiny, są bardzo mocne w produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Także udowodnienie pewnych rzeczy niby oczywistych wcale może nie być takie proste. A poza tym możliwe, że to już się okazuje, może się okazać, że produkcja w tych ciemnych fabrykach, czyli fabrykach pozbawionych ludzi, czasami pięciopiętrowych, gdzie pracują same roboty, możliwe, że ona jest tańsza przy wykorzystaniu właśnie tej energii ze źródeł odnawialnych, która jest faktem. Także to już wszystko nie będzie takie łatwe.

A zaczęło się 25 lat temu, jak Chiny zostały przyjęte do WTO, czyli Światowej Organizacji Handlu. I wszyscy na tym też skorzystaliśmy, bo na początku to była globalizacja, z której czerpaliśmy zyski, sprzedając tam swoje wyroby, maszyny, myśl technologiczną, a później oni w dość sprytny sposób to wszystko wykorzystali. Dość efektywnie.

KNews.pl: Kiedy rozmawiamy o Chinach, jedna rzecz jest dla mnie oczywista. Chiny mają strategię i z żelazną konsekwencją ją realizują. To strategia budowania dominacji ekonomicznej na świecie, której skutków Europa właśnie doświadcza.

Wojciech Konecki: No tak, mają stabilność, pewną konsekwencję i takie centralne pewnie przywództwo, które jest połączone z wolnym rynkiem i wolną konkurencją, która daje pewną efektywność. Choć centralne przywództwo też mieliśmy w Rosji, mimo że to już nie jest Związek Radziecki, ale to jest olbrzymi kraj, który też ma własne zasoby, własną energię, a jednak tam to się nie powiodło. Liczba mieszkańców, liczba ludzi, robotników, to też jest porównywalna w Indiach, a też tam się to nie zadziało. Wielkość rynku... Są jeszcze tacy giganci jak Brazylia czy Stany Zjednoczone, ale te kraje właśnie aż tak się nie rozwinęły pod względem produkcji dóbr konsumpcyjnych, a wręcz je wypchnęły do tego regionu, gdzie jest tańsza siła robocza, chociażby właśnie do Chin. Ale tutaj trzeba oddać w jakiś sposób pewien szacunek, że umieli to wykorzystać, bo tak jak powiedziałem, ani Rosja, ani Indie tego nie wykorzystały. A tutaj jest kwestia chyba dyscypliny, organizacji pracy, jasnych celów, skali i działania. I teraz oni produkują nie tylko wyroby tańsze w produkcji i później sprzedaży, ale również bardzo zaawansowane technologicznie. Także mamy wiele marek chińskich na rynku europejskim, nie tylko w samochodach, ale również w telewizorach czy branży AGD, a sami Chińczycy też tutaj otwierają fabryki.

KNews.pl: Ostatnie pytanie. W jakim momencie znajduje się teraz branża? Rozmawia Pan w jej imieniu z przedstawicielami polskiego rządu i instytucji europejskich. Co w najbliższym czasie musi się wydarzyć? Chciałbym, żebyśmy za kilka miesięcy mogli wrócić do tej rozmowy i podsumować konkretne efekty.

Wojciech Konecki: No właśnie, czasu jest niewiele. Próbuję tę kwestię pilności decyzyjnej uświadomić naszym decydentom Unii Europejskiej. Dlatego w przyszłym tygodniu jestem w Brukseli, również i za dwa tygodnie. Rozmawiałem z europosłami, z przedstawicielami Komisji, ale też i z polskimi ministerstwami, które z kolei tworzą z innymi krajami tak zwaną Radę Europejską. A te trzy ośrodki, czyli Parlament, Komisja oraz Rada Europejska, tworzą tak zwany trilog, czyli dialog trzech stron, który wypracowuje odpowiednie rozwiązania.

No i próbuję im uświadomić, że powinni po pierwsze zwiększyć rynek konsumencki w Polsce i w Europie, jakieś dać wsparcie gospodarstwom, żeby więcej kupowały. Po drugie, skupić się na energii elektrycznej, która jest nadal droga. Po trzecie, zmniejszyć obciążenia regulacyjne, co już w jakimś stopniu ma miejsce, po to, żeby wyrównać pewne szanse między produkcją a importem. Ale nadal jest to albo zbyt wolne, albo mało skuteczne, bo brakuje dialogu. Czyli czasami urzędnicy wiedzą lepiej od ekspertów branżowych i wtedy podejmują pewne decyzje, których efektem jest albo śmierć, albo przeżycie danej fabryki. A za każdą fabryką to stoi tysiąc osób zatrudnionych bezpośrednio i dwa, trzy tysiące zatrudnionych tak pośrednio, u innych poddostawców, najczęściej w małych i średnich firmach polskich lub zagranicznych. Także mówimy wtedy, że jedno zamknięcie jednej fabryki to jest trzy tysiące osób, plus jeszcze dwie, trzy osoby w rodzinie, a to jest dziesięć tysięcy osób. I taki urzędnik gdzieś tam w Brukseli, Strasburgu decyduje, że albo oni będą mieli problemy, albo nie. I próbuję uzmysłowić tym decydentom powagę chwili.

KNews.pl: Dziękuję za rozmowę.