Jeden z największych dworców kolejowych w Polsce wciąż nie wykorzystuje pełni swoich możliwości. Według prognoz przedstawionych podczas konferencji poświęconej przyszłości kolei sytuacja może się znacząco zmienić. Za przewidywanym wzrostem liczby pasażerów stoją konkretne inwestycje, które mają zwiększyć znaczenie Łodzi na kolejowej mapie Polski. Problem w tym, że realizacja jednej z najważniejszych od lat napotyka poważne trudności.
Łódź Fabryczna ma obsługiwać dwa razy więcej pasażerów
Podczas konferencji „Szybka kolej zmieni Łódzkie”, poświęconej Zintegrowanej Sieci Kolejowej i przyszłości transportu w regionie, przedstawiciele spółki Centralny Port Komunikacyjny (CPK), realizującej program inwestycyjny Port Polska, oraz PKP Polskich Linii Kolejowych zaprezentowali założenia rozwoju infrastruktury kolejowej. Jedną z najważniejszych zapowiedzi była prognoza dotycząca dworca Łódź Fabryczna.
Według przedstawionych analiz wymiana pasażerska na stacji ma wzrosnąć o 100 proc. Oznaczałoby to dwukrotne zwiększenie liczby podróżnych wsiadających do pociągów i wysiadających z nich na Łodzi Fabrycznej.
– Zgodnie z naszymi prognozami wymiana pasażerska na Łodzi Fabrycznej wzrośnie o 100 procent – zapowiedział Michał Pyzik, dyrektor Biura Transportowych Projektów Horyzontalnych i Studialnych Portu Polska.
Prognoza przedstawiona przez CPK opiera się na założeniach rozwoju infrastruktury kolejowej w centralnej Polsce. Nowe połączenia mają zwiększyć znaczenie Łodzi jako węzła przesiadkowego, łączącego kolej regionalną, aglomeracyjną i dalekobieżną.
fot.: Knews.pl
Łódź Fabryczna już notuje wzrost liczby pasażerów
Skala zapowiadanych zmian staje się bardziej widoczna w zestawieniu z aktualnymi danymi Urzędu Transportu Kolejowego.
W 2024 roku roczna wymiana pasażerska na stacji Łódź Fabryczna wyniosła 4,28 mln osób. Rok później, według danych UTK przytoczonych przez Radio Łódź, średnia dobowa wymiana wzrosła do około 13,5 tys. pasażerów. Odpowiada to blisko 4,9 mln w skali roku.
Mimo rosnącego zainteresowania koleją Łódź Fabryczna zajęła w 2025 roku dopiero 22. miejsce w Polsce pod względem liczby obsługiwanych podróżnych.
Dla porównania, największe polskie stacje obsługują rocznie po kilkadziesiąt milionów pasażerów. Kraków Główny odnotował w 2025 roku 30,76 mln wymiany pasażerskiej, Poznań Główny 29,37 mln, a Wrocław Główny 28,37 mln.
Gdyby prognozowany przez Port Polska wzrost o 100 proc. odnieść do poziomu ruchu z 2025 roku, Łódź Fabryczna mogłaby osiągnąć blisko 10 mln wymiany pasażerskiej rocznie. Jest to jednak wyłącznie przeliczenie ilustrujące skalę zapowiedzi, a nie oficjalna prognoza liczby pasażerów w konkretnym roku.
fot.: PKP PLK S.A.
Tunel średnicowy zmieni sposób funkcjonowania dworca
Jednym z najważniejszych warunków zwiększenia ruchu jest ukończenie tunelu średnicowego pod centrum Łodzi.
Obecnie Łódź Fabryczna pozostaje stacją końcową. Pociągi korzystają z połączenia prowadzącego w kierunku Łodzi Widzewa. Ogranicza to możliwości organizowania bezpośrednich przejazdów przez miasto.
Po uruchomieniu tunelu pociągi będą mogły kontynuować jazdę w kierunku Łodzi Kaliskiej i Łodzi Żabieńca, bez konieczności zmiany kierunku na Fabrycznej.
Zmiana będzie miała znaczenie zarówno dla połączeń regionalnych, jak i dalekobieżnych. Podziemna infrastruktura umożliwi także obsługę nowych przystanków w centrum miasta, w tym Łodzi Śródmieścia.
Inwestycja jest jednak poważnie opóźniona. Według obecnych deklaracji PKP Polskich Linii Kolejowych i Ministerstwa Infrastruktury pierwsze pociągi mają przejechać tunelem na przełomie 2030 i 2031 roku.
Oznacza to, że pełne wykorzystanie możliwości Łodzi Fabrycznej pozostaje uzależnione od zakończenia jednej z najbardziej skomplikowanych inwestycji kolejowych realizowanych obecnie w Polsce. Każde kolejne przesunięcie terminu uruchomienia tunelu może również opóźnić osiągnięcie prognozowanego wzrostu ruchu pasażerskiego.
fot.: Knews.pl
Koleje Dużych Prędkości mają przyciągnąć kolejnych podróżnych
Drugim filarem planowanego rozwoju jest budowa linii Kolei Dużych Prędkości, które połączą Łódź z Warszawą, nowym centralnym lotniskiem, Poznaniem i Wrocławiem.
Zgodnie z harmonogramem Portu Polska pierwszy odcinek linii „Y”, prowadzący z Warszawy przez nowe lotnisko do Łodzi, ma zostać uruchomiony w 2032 roku. Docelowy czas podróży między Warszawą a Łodzią ma wynosić około 40 minut.
Kolejny etap inwestycji przewiduje doprowadzenie szybkiej kolei do Poznania i Wrocławia do 2035 roku.
Istotnym elementem przedsięwzięcia będzie osobny tunel Kolei Dużych Prędkości pod Łodzią, łączący rejon Retkini ze stacją Łódź Fabryczna. Obiekt o długości około 4,6 km będzie przeznaczony przede wszystkim dla pociągów dalekobieżnych.
Oznacza to, że w przyszłości na Łodzi Fabrycznej spotkają się połączenia regionalne, aglomeracyjne i szybka kolej dalekobieżna.
fot.: Port Polska
Blisko 470 kilometrów nowych linii w województwie łódzkim
Zmiany mają jednak wykraczać daleko poza samą Łódź.
Zintegrowana Sieć Kolejowa zakłada powstanie niemal 470 km nowych linii kolejowych na terenie województwa łódzkiego. Region ma znaleźć się na przecięciu kilku ważnych magistral, zapewniających połączenia zarówno na osi wschód–zachód, jak i północ–południe.
Plany obejmują między innymi rozwój połączeń w kierunku Kutna, Torunia i Trójmiasta oraz Bełchatowa, Radomska i Częstochowy. Przewidziano również nowe linie Wieluń–Bełchatów oraz Piotrków Trybunalski–Tomaszów Mazowiecki.
Równolegle przygotowywany jest Horyzontalny Rozkład Jazdy, czyli długoterminowa koncepcja organizacji kolejowych przewozów pasażerskich.
Zgodnie z przedstawionymi założeniami połączenia dalekobieżne z Łodzi w kierunku Wrocławia i Poznania mają kursować nawet co 30 minut, natomiast w stronę Warszawy jeszcze częściej. Ważną rolę odegrają również pociągi AeroExpress, zapewniające połączenia z nowym lotniskiem.
Tak rozbudowana oferta mogłaby istotnie zwiększyć liczbę osób korzystających z łódzkiego węzła kolejowego.
fot.: Łódzka Kolej Aglomeracyjna
Więcej pasażerów oznacza również nowe wyzwania
Prognozowany wzrost ruchu nie będzie jednak pozbawiony wyzwań organizacyjnych.
Prezes Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej Maciej Sobieraj wskazywał w wypowiedziach dla Radia Łódź, że po uruchomieniu tunelu średnicowego pociągi mogłyby kursować nawet co trzy minuty. Jednocześnie zwrócił uwagę na potencjalne problemy z przepustowością nowej stacji Łódź Śródmieście.
Przy tak intensywnym ruchu istotna będzie nie tylko liczba pociągów, ale również możliwość sprawnego przemieszczania się pasażerów między peronami, wyjściami i środkami komunikacji miejskiej.
Szef ŁKA przewiduje także możliwość podwojenia liczby pasażerów regionalnego przewoźnika. Taki scenariusz wymagałby rozbudowy floty oraz odpowiedniego dostosowania rozkładów jazdy.
Są to jednak odrębne założenia od prognozy Portu Polska dotyczącej samej stacji Łódź Fabryczna.
Czy Łódź Fabryczna wykorzysta wreszcie swój potencjał?
Oddana do użytku w grudniu 2016 roku Łódź Fabryczna od początku była projektowana jako element znacznie większego systemu kolejowego. Tunel średnicowy i Koleje Dużych Prędkości mają wreszcie umożliwić pełne wykorzystanie jej możliwości.
Prognozowane podwojenie ruchu pasażerskiego pokazuje skalę oczekiwań związanych z rozwojem łódzkiego węzła kolejowego. O przyszłości dworca zdecyduje jednak nie tylko liczba nowych połączeń, ale przede wszystkim tempo realizacji inwestycji, które już dziś notują wieloletnie opóźnienia.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.