Kolej w stałym rytmie. Łódź ma być jednym z najważniejszych punktów nowego systemu połączeń

Pociągi odjeżdżające w równych odstępach czasu, łatwiejsze przesiadki, większa przewidywalność podróży i nowe szybkie połączenia między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią. Port Polska przedstawił założenia Horyzontalnego Rozkładu Jazdy, który ma zmienić sposób planowania podróży koleją w całym kraju. Dla województwa łódzkiego to nie jest wyłącznie techniczna zmiana w rozkładach jazdy, ale element większej przebudowy układu komunikacyjnego Polski.

Horyzontalny Rozkład Jazdy ma być odejściem od modelu, w którym pasażer co roku musi na nowo sprawdzać, czy dane połączenie nadal istnieje, o której godzinie odjeżdża i czy pozwala na wygodną przesiadkę. Nowy system zakłada, że pociągi na najważniejszych trasach będą kursować w stałym rytmie — na przykład co pół godziny, co godzinę albo co dwie godziny. Dzięki temu podróż koleją ma stać się bardziej przewidywalna, a rozkład łatwiejszy do zapamiętania.

fot.: PKP PLK

Koniec przypadkowych godzin odjazdów

Według Portu Polska głównym celem HRJ jest stabilność, przewidywalność i lepsze skoordynowanie połączeń dalekobieżnych, regionalnych i aglomeracyjnych. Pociągi mają spotykać się na wybranych stacjach w taki sposób, aby pasażerowie mogli szybko i bezpiecznie przesiadać się z jednego składu do drugiego. To rozwiązanie wzorowane jest na modelach stosowanych w krajach, w których kolej działa w regularnym, cyklicznym układzie.

Dla pasażera oznacza to prostszą zasadę: jeśli nie zdąży na jeden pociąg, będzie wiedział, kiedy przyjedzie następny. W praktyce kolej ma działać nie jako zbiór pojedynczych, trudnych do zapamiętania połączeń, ale jako system. Ma to znaczenie nie tylko dla największych miast, ale także dla średnich miejscowości i powiatów, które mają być włączane do sieci przez połączenia dalekobieżne, regionalne albo autobusowe.

fot.: Port Polska

Łódź na osi największych inwestycji kolejowych

Szczególnie ważny dla regionu łódzkiego jest planowany rozwój linii „Y”, czyli kolejowej trasy dużych prędkości między Warszawą, nowym lotniskiem, Łodzią, Wrocławiem i Poznaniem. Zgodnie z zapowiedziami linia ma zostać oddana do użytku w 2035 roku i razem z Centralną Magistralą Kolejową oraz trasą z Warszawy do Trójmiasta stanowić jedną z najważniejszych części przyszłej sieci kolejowej w Polsce.

Na liniach dużych prędkości pociągi mają kursować z prędkością 250 km/h i wyższą, a na najważniejszych odcinkach nawet co 30 minut. To oznacza, że Łódź ma znaleźć się nie na bocznym fragmencie krajowej sieci, ale na jednej z jej głównych osi. Z punktu widzenia miasta i regionu stawką jest nie tylko krótszy czas przejazdu do Warszawy, Wrocławia czy Poznania, ale również większa dostępność gospodarcza i inwestycyjna.

fot.: Port Polska — Dworzec Brzeziny - wizualizacje

AeroExpressy przez Łódź i Brzeziny

W materiale Port Polska pojawia się także nowy typ połączeń — AeroExpressy. Mają to być szybkie pociągi kursujące między Warszawą, nowym lotniskiem i Łodzią. Co istotne, zaplanowano postój w Brzezinach, które dzięki budowie linii KDP mają zyskać dostęp do kolei.

AeroExpressy mają rozwijać prędkość do 200 km/h. Według obecnych planów połączenia mogą ruszyć już w 2032 roku, czyli wraz z otwarciem nowego lotniska. Dla Łodzi oznaczałoby to szybkie skomunikowanie z portem lotniczym i Warszawą, a dla Brzezin — wejście do kolejowego systemu, którego miasto dziś nie ma.

To jeden z najważniejszych regionalnych elementów przedstawionego planu. Nowa kolej nie byłaby wyłącznie inwestycją dla największych aglomeracji, ale mogłaby realnie zmienić sytuację komunikacyjną mniejszych miast położonych na trasie przyszłej infrastruktury.

fot.: www.tunel-laczypolske.pl

Tunel średnicowy w codziennych dojazdach

Z punktu widzenia mieszkańców Łodzi istotna jest również zapowiedź obsługi wszystkich przystanków w tunelu średnicowym między Łodzią Kaliską a Łodzią Widzewem. To oznacza, że szybkie połączenia z Warszawą i nowym lotniskiem mają być powiązane z miejskim układem kolejowym, a nie tylko z jedną wybraną stacją.

Jeżeli ten model zostanie wdrożony, tunel średnicowy może stać się nie tylko inwestycją poprawiającą ruch wewnątrz miasta, ale także elementem codziennych dojazdów do Warszawy. Dla pasażerów oznaczałoby to łatwiejszy dostęp do kolei z różnych części Łodzi i większe znaczenie przystanków położonych na osi Kaliska — Widzew.

fot.: Port Polska

Więcej pasażerów i więcej pociągów

Plan zakłada także wzrost liczby pociągów dalekobieżnych. Według prognoz przywołanych przez Port Polska w 2025 roku z PKP Intercity skorzystało 89 mln pasażerów, natomiast w 2035 roku z pociągów dalekobieżnych ma korzystać ponad 140 mln podróżnych.

Zaktualizowana wersja projektu powstała po analizie ponad 2500 uwag. Ponad 1800 zgłosili mieszkańcy i organizacje społeczne w ramach konsultacji społecznych, a kolejne 700 pochodziło od organizatorów transportu. Po konsultacjach uwzględniono m.in. większą liczbę połączeń ekspresowych w Kaliszu i Sieradzu, co również ma znaczenie dla zachodniej części regionu łódzkiego i sąsiednich obszarów.

fot.: Port Polska

Rozkład jazdy jako plan dla inwestycji

Horyzontalny Rozkład Jazdy ma być nie tylko propozycją połączeń, ale także narzędziem do planowania infrastruktury. Na jego podstawie mają być identyfikowane miejsca, w których potrzebne będą dodatkowe perony, rozjazdy, sygnalizacja albo inne elementy poprawiające przepustowość linii.

To ważne, bo przyszłość kolei nie zależy wyłącznie od budowy spektakularnych tras dużych prędkości. O sprawności całego systemu będą decydowały również mniejsze inwestycje, które usuwają wąskie gardła i pozwalają układać rozkład jazdy w przewidywalny sposób.

Nad projektem pracował zespół przygotowany na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Liderem był Port Polska, a w prace zaangażowani byli także eksperci PKP Polskich Linii Kolejowych oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Nadzór nad projektem objął Urząd Transportu Kolejowego.

Dla Łodzi i regionu łódzkiego najważniejsze pozostaje jednak to, że w nowym modelu kolejowym miasto ma być jednym z kluczowych punktów krajowej sieci. Linia „Y”, AeroExpressy, tunel średnicowy i postój w Brzezinach pokazują, że zmiana rozkładu jazdy nie jest wyłącznie sprawą techniczną. To część większej układanki, która może przesądzić o tym, jak w kolejnych dekadach będzie wyglądać codzienne podróżowanie, dojazdy do pracy i pozycja komunikacyjna centrum Polski.