Centrum Kliniczno-Dydaktyczne Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wchodzi w kolejny etap rozwoju. Po latach budowy nowych oddziałów, obiektów klinicznych i infrastruktury dydaktycznej uczelnia chce uporządkować cały ponad 40-hektarowy teren CKD jednym spójnym planem urbanistycznym. Rozstrzygnięty właśnie konkurs na Zielony Kampus ma odpowiedzieć na pytanie, jak w kolejnych latach rozwijać jeden z największych kompleksów medyczno-akademickich w Łodzi.
Nie chodzi przy tym o projekt kolejnego pojedynczego budynku. Zadaniem architektów było stworzenie koncepcji dla całego obszaru pomiędzy ulicami Małachowskiego, Czechosłowacką, Mazowiecką, Pomorską i Konstytucyjną, wraz z nieruchomościami przy ul. Mazowieckiej 6/8. Projekt ma określić zasady dalszej zabudowy, rozmieszczenie funkcji, układ przestrzeni publicznych, zieleni, komunikacji oraz sposób połączenia kampusu z otaczającą tkanką miasta.
fot.: Uniwersytet Medyczny — CKD intensywnie się rozbudowuje. Nowy budynek U1 to jedna z inwestycji, które w ostatnich latach zmieniły kampus Uniwersytetu Medycznego przy ul. Pomorskiej.
Najpierw budynki, teraz plan dla całego kampusu
Uniwersytet Medyczny od kilku lat inwestuje na tym terenie setki milionów złotych, rozbudowując zarówno część szpitalną, jak i dydaktyczną. Sama uczelnia wskazuje obecnie trzy najważniejsze realizowane przedsięwzięcia infrastrukturalne: budowę nowego budynku U1 z parkingiem podziemnym, tworzenie Strefy Nauki i Wymiany Wiedzy w budynku Centrum Dydaktycznego i A2 oraz budowę Radioterapii A8.
Najbardziej widoczną z nowych inwestycji jest U1. Budowa rozpoczęła się w 2025 roku na terenie dawnych pustostanów i zdegradowanych obiektów zaplecza gospodarczego. Powstaje tam sześciokondygnacyjny budynek dydaktyczny z dwiema kondygnacjami podziemnymi. Znajdą się w nim m.in. sale dydaktyczne, w tym przystosowane do zajęć hybrydowych, przestrzenie do cichej nauki i pracy zespołowej, jednostki obsługi studentów oraz strefa Living Lab. Wartość tego zadania wynosi blisko 94 mln zł. Generalnym wykonawcą jest Pekabex BET S.A.
U1 jest elementem większego programu poprawy infrastruktury dydaktycznej Uniwersytetu Medycznego. Uczelnia realizuje łącznie 11 projektów finansowanych przy wykorzystaniu środków Krajowego Planu Odbudowy, których wartość sięga blisko 200 mln zł.
fot.: Uniwersytet Medyczny — Zwycięska koncepcja Zielonego Kampusu CKD. Projekt pokazuje docelowy sposób zagospodarowania ponad 40-hektarowego terenu Centrum Kliniczno-Dydaktycznego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, z nową zabudową, terenami zielonymi i uporządkowanym układem przestrzeni publicznych.
CKD2. Setki milionów na rozbudowę szpitala
Jeszcze większa jest skala inwestycji klinicznych. Uniwersytet Medyczny kontynuuje drugi etap budowy Centrum Kliniczno-Dydaktycznego, określany jako CKD2. Według oficjalnych materiałów uczelni wartość tego programu wynosi 798,5 mln zł. Obejmuje on m.in. powstanie 13 nowych oddziałów, 10 sal operacyjnych, nowego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego oraz Ośrodka Radioterapii.
To właśnie w ramach rozwoju CKD stopniowo przenoszone i uruchamiane są kolejne funkcje medyczne. W ostatnich latach otwarto m.in. oddziały położniczo-ginekologiczny i neonatologiczny, rozwijana jest onkologia, a powstająca radioterapia ma pozwolić na kompleksowe prowadzenie pacjentów onkologicznych w ramach jednego ośrodka – od diagnostyki, przez leczenie systemowe, po radioterapię.
CKD przestaje więc być wyłącznie dużym szpitalem przy Pomorskiej. Coraz wyraźniej staje się kompleksem łączącym leczenie, dydaktykę, badania naukowe, rozwój technologii medycznych i zaplecze dla studentów.
fot.: Uniwersytet Medyczny — Zielone Centrum Kampusu w zwycięskiej koncepcji CKD. Wschodnia część kompleksu ma zostać rozwinięta jako akademicka przestrzeń z nową zabudową dydaktyczną, usługami, zielenią oraz placami i ciągami pieszymi integrującymi poszczególne części kampusu.
Ponad 40 hektarów do uporządkowania
Ta intensywność inwestycji rodzi jednak kolejne wyzwanie. Im więcej budynków i funkcji pojawia się w CKD, tym ważniejszy staje się sposób ich wzajemnego powiązania.
Właśnie temu miał służyć konkurs urbanistyczny. Uniwersytet Medyczny nie oczekiwał od uczestników jedynie wskazania miejsc pod kolejne obiekty. Koncepcja miała mieć charakter dokumentu kierunkowego i określić podstawowe zasady kompozycyjne, funkcjonalne oraz parametry przyszłej zabudowy. W praktyce oznacza to stworzenie planu, według którego CKD będzie mogło być rozwijane etapami przez następne lata bez utraty spójności przestrzennej.
Istotne były także relacje pomiędzy budynkami. Projekty miały uwzględniać przestrzenie publiczne, komunikację pieszą, dostępność, tereny zielone, powiązania z sąsiednimi częściami miasta oraz rozwiązania środowiskowe.
Uniwersytet podkreśla, że cały kampus zajmuje ponad 40 hektarów. Dla porównania wszystkie tereny należące do uczelni w Łodzi mają łącznie ponad 60 hektarów. CKD ma więc docelowo przejąć znaczną część aktywności prowadzonej obecnie w rozproszonych lokalizacjach. Uczelnia deklaruje wprost, że jej strategia zakłada przenoszenie kolejnych jednostek z pozostałych kampusów właśnie do CKD.
fot.: Uniwersytet Medyczny — Plac Centralny i główne wejście do szpitala w zwycięskiej koncepcji Zielonego Kampusu CKD. Projekt zakłada uporządkowanie strefy wejściowej, więcej zieleni, przestrzeni pieszych i rekreacyjnych oraz lepsze powiązanie poszczególnych części kompleksu.
Zielony Kampus nie tylko z nazwy
Jednym z podstawowych wymogów konkursu było odejście od modelu kampusu tworzonego przede wszystkim przez budynki i parkingi. Uniwersytet oczekiwał rozwiązań, które zwiększą udział terenów zielonych i poprawią jakość przestrzeni pomiędzy poszczególnymi obiektami.
W wymaganiach znalazły się rozwiązania proekologiczne, gospodarowanie wodami opadowymi oraz koncepcja tzw. Living Lab. Chodzi o wykorzystanie samego kampusu jako miejsca testowania i wdrażania rozwiązań związanych ze zrównoważonym rozwojem, nowymi technologiami czy poprawą jakości przestrzeni akademickiej.
Według założeń konkursu Zielony Kampus ma być jednocześnie funkcjonalny dla pacjentów, personelu medycznego, studentów i pracowników naukowych. Ma też lepiej łączyć się z otoczeniem, zamiast funkcjonować jako zamknięta enklawa.
fot.: Uniwersytet Medyczny — Koncepcja urbanistyczna Zielonego Kampusu CKD zakłada czytelny system głównych wejść i „bram” prowadzących do poszczególnych części kompleksu. Projekt porządkuje układ komunikacyjny, strefy piesze i przestrzenie publiczne, a także wyznacza zasady dalszej zabudowy oraz rozwoju terenów zielonych na całym obszarze kampusu.
Trzy główne przestrzenie mają uporządkować CKD
Pierwszą nagrodę w konkursie otrzymał zespół Maxberg Sp. z o.o., JAZ+ Architekci Sp. z o.o. oraz Szelest Pracownia Aleksandry Wiktorko-Rakoczy.
Sąd konkursowy wysoko ocenił sposób połączenia rozwoju kampusu z jego miejskim otoczeniem oraz możliwość etapowej realizacji projektu bez zakłócania pracy istniejących obiektów. Zwycięska koncepcja opiera się m.in. na stworzeniu trzech głównych przestrzeni publicznych.
Pierwszą ma być Plac Centralny położony na południe od istniejącego szpitala. Drugą – Zielony Kampus Uniwersytetu Medycznego integrujący część akademicką od strony wschodniej. Trzecim elementem jest Park Zachodni powiązany z planowanymi lub rozwijanymi funkcjami sportowymi.
To istotna zmiana podejścia. Dotychczas rozwój CKD można było obserwować przede wszystkim poprzez kolejne budowy – nowe skrzydła szpitalne, oddziały, radioterapię czy obiekty dydaktyczne. Zwycięska koncepcja próbuje nadać temu procesowi urbanistyczny porządek i stworzyć pomiędzy budynkami przestrzeń, która sama stanie się ważną częścią kampusu.
fot.: Uniwersytet Medyczny — Plan zagospodarowania Zielonego Kampusu CKD. Zwycięska koncepcja porządkuje cały ponad 40-hektarowy obszar Centrum Kliniczno-Dydaktycznego, wyznaczając układ istniejącej i planowanej zabudowy, terenów zielonych, przestrzeni publicznych, dróg, ciągów pieszych i parkingów. W projekcie wyraźnie wydzielono m.in. Zielone Centrum Kampusu, Plac Centralny oraz Park Zachodni.
Uniwersytet chce skupić się w jednym miejscu
W tle konkursu znajduje się jeszcze bardziej ambitny plan. Uniwersytet Medyczny posiada dziś budynki w dziesięciu kampusach rozsianych po Łodzi. Docelowo uczelnia chce koncentrować coraz większą część swoich zasobów właśnie przy CKD.
To może oznaczać, że w kolejnych latach obszar przy Pomorskiej będzie nadal intensywnie zabudowywany i uzupełniany o następne funkcje dydaktyczne, badawcze oraz kliniczne. Tym bardziej potrzebny staje się jeden dokument określający, gdzie i w jaki sposób rozwój ten powinien następować.
Konkurs nie oznacza zatem, że cały ponad 40-hektarowy kampus zostanie przebudowany jednocześnie. Zwycięska koncepcja ma być raczej mapą drogową – punktem odniesienia dla kolejnych inwestycji i decyzji projektowych.
To szczególnie ważne na terenie, na którym duże inwestycje są już prowadzone, a kolejne będą realizowane równolegle z normalnym funkcjonowaniem szpitala, uczelni i zaplecza badawczego.
fot.: Uniwersytet Medyczny — Centrum Kliniczno-Dydaktyczne Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z lotu ptaka. Na pierwszym planie widoczny jest m.in. budynek A8, a w centrum główny kompleks szpitalny CKD. To właśnie ten ponad 40-hektarowy obszar ma być w kolejnych latach rozwijany według koncepcji Zielonego Kampusu.
Z kompleksu szpitalnego może powstać nowa część miasta
Skala CKD powoduje, że nie jest to już wyłącznie wewnętrzne przedsięwzięcie Uniwersytetu Medycznego. Ponad 40 hektarów w stosunkowo bliskiej odległości od centrum Łodzi, duży szpital kliniczny, nowe budynki akademickie, tysiące studentów, personel i pacjenci tworzą obszar funkcjonujący jak osobna część miasta.
Dlatego sposób jego zagospodarowania będzie wpływał także na otaczające ulice, komunikację, ruch pieszy, transport publiczny oraz rozwój wschodniej części Łodzi.
Przez ostatnie lata CKD rosło przede wszystkim poprzez kolejne inwestycje budowlane. Teraz Uniwersytet Medyczny próbuje zrobić następny krok: z pojedynczych budynków stworzyć jeden kampus.
Jeżeli zaproponowane w konkursie rozwiązania będą konsekwentnie wdrażane, przy Pomorskiej może powstać nie tylko największe zaplecze kliniczne Uniwersytetu Medycznego, lecz również jeden z największych i najbardziej kompleksowo zaplanowanych kampusów akademickich w Łodzi.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.