Przez lata model był prosty: parterowy budynek, duży parking przed wejściem, wygodny dojazd samochodem i działka, której w centrum miasta zwykle nie ma. Tak rosły dyskonty na obrzeżach, przy wylotówkach, w sąsiedztwie osiedli i dróg zbiorczych. Teraz ten schemat coraz częściej przestaje wystarczać. Sieci handlowe szukają miejsca bliżej mieszkańców, a to oznacza wejście w trudniejszą, gęstszą i droższą przestrzeń miejską.
W Łodzi dobrym przykładem tej zmiany będzie nowy sklep ALDI przy ul. Rewolucji 1905 r. To nie ma być klasyczny dyskont z parkingiem rozlanym przed wejściem, ale obiekt w formacie Urban, czyli dwukondygnacyjny budynek, w którym parking i hala sprzedaży są rozdzielone między poziomy. Zakończenie inwestycji planowane jest na IV kwartał 2026 roku. Generalnym wykonawcą jest STB Budownictwo, a za projekt odpowiada biuro Archidotum.
Lokalizacja jest istotna. Sklep powstaje w sąsiedztwie historycznej Fabryki Goldnera i kampusu uczelnianego, w śródmiejskiej tkance, gdzie każdy nowy obiekt handlowy musi zmierzyć się z innymi warunkami niż typowy market przy trasie. W projekcie przewidziano zachowanie i odtworzenie historycznych elementów, w tym ceglanego muru. To ważne, bo właśnie w takich miejscach widać, czy sieć handlowa potrafi dopasować się do miasta, czy tylko próbuje przenieść do centrum format znany z peryferii.

fot.: wikimedia.org — Fabryka Ferdynanda Goldnera, Łódź
Parking pod sklepem, sklep nad parkingiem
Format ALDI Urban powstał z myślą o dużych miastach, w których brakuje działek pozwalających na budowę standardowych sklepów. W takim modelu jedna kondygnacja pełni funkcję parkingową, a druga handlową. Komunikację między poziomami zapewniają travelatory, czyli ruchome pochylnie umożliwiające przejście z wózkiem zakupowym.
— Koncept ALDI URBAN to nasza odpowiedź na konieczność dopasowania się do potrzeb klientów i wymogów tkanki miejskiej — mówił Łukasz Możdżeń, kierownik działu nieruchomości komercyjnych, logistycznych i powierzchni biurowych ALDI Polska.
Podobne sklepy ALDI działają już m.in. w Warszawie, podwarszawskich Markach, Gdyni i we Wrocławiu. Łódzka placówka będzie pierwszą realizacją tego formatu w mieście. Dla klientów różnica może wydawać się techniczna: inne wejście, inny układ parkingu, ruchome pochylnie. Dla rynku nieruchomości handlowych jest to jednak ważniejszy sygnał. Dyskont, który przez lata kojarzył się z prostą bryłą i rozległym parkingiem, zaczyna być projektowany jak element zwartej zabudowy.

fot.: aldi.pl — Koncept ALDI URBAN
Biedronka i Carrefour idą w mniejszy format
ALDI nie jest jedyną siecią, która szuka miejskich rozwiązań. Biedronka od kilku lat rozwija format ultra mini, przeznaczony dla dużych miast, osiedli, biurowców i lokalizacji, w których nie da się łatwo zmieścić regularnego sklepu. Według informacji podawanych przez sieć i Newserię, takie placówki mają zwykle od 200 do 500 mkw. powierzchni. Przykładem jest sklep w warszawskiej Elektrowni Powiśle, gdzie Biedronka zajęła przestrzeń w historycznym, przemysłowym kompleksie.
— W dużych miastach często nie ma już możliwości znalezienia atrakcyjnych miejsc — mówił Jakub Linkowski z Biedronki, tłumacząc rozwój mniejszego formatu.
Sieć pokazała też inny wariant miejskiej adaptacji. W Katowicach przy ul. Uniwersyteckiej 12 Biedronka ponownie otworzyła sklep w modernistycznym pawilonie zaprojektowanym przez Stanisława Kwaśniewicza. Podczas remontu wyeksponowano elementy fasady z przełomu lat 60. i 70., a prace prowadzono w dialogu z miastem i służbami konserwatorskimi. To nie jest ten sam model co ALDI Urban, ale mechanizm jest podobny: handel próbuje wejść w istniejącą architekturę, zamiast budować wyłącznie według jednego schematu.
Carrefour z kolei testuje kompaktowy format „300”. Pierwszy taki sklep w Warszawie działa przy ul. Żupniczej 16 na Pradze Południe. Placówka ma 300 mkw. i oferuje około 6000 produktów. Sieć zapowiadała, że ten format ma pasować do budynków mieszkalnych, niewielkich pasaży handlowych i osiedli. W tym przypadku nie chodzi o piętrowy dyskont, ale o zmniejszenie powierzchni przy zachowaniu szerokiej oferty.

fot.: wohnungswirtschaft-heute.de — nowy koncept sklepu Lidla w Berlinie-Mahlsdorfie,
Sklep jako część większego budynku
Jeszcze dalej idą projekty, w których sklep spożywczy staje się częścią budynku wielofunkcyjnego. Lidl pokazywał taki kierunek w Niemczech. W Berlinie-Mahlsdorfie, przy Hönower Straße 97–99, sieć planowała placówkę z mieszkaniami nad sklepem, realizowaną wspólnie z firmą Max Bögl w technologii modułowej. Projekt zakładał 26 mieszkań nad częścią handlową i krótszy czas budowy dzięki prefabrykacji.
W Polsce podobne pomysły pojawiają się ostrożniej. Lidl uzyskał warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego na warszawskich Bielanach, ale jednocześnie informował, że nie planuje obecnie realizacji takiej inwestycji na tej nieruchomości. To ważne rozróżnienie: sama decyzja administracyjna nie oznacza jeszcze budowy.
Bardziej konkretny przykład dotyczy Poznania. Przy ulicach Milczańskiej i Brneńskiej planowany jest obiekt z Kauflandem, parkingiem oraz częścią zamieszkania zbiorowego w formie akademika. Według informacji podawanych przez Wprost i lokalne media, na parterze ma znaleźć się parking i zaplecze techniczne, na pierwszym piętrze market oraz lokale usługowe i gastronomiczne, a wyżej część mieszkalna. Kaufland podkreślał, że jego rola ogranicza się do budowy i prowadzenia sklepu, a za część mieszkaniową odpowiada firma Eudeco.
Tego typu projekty mogą budzić spory urbanistyczne, szczególnie gdy pojawia się pytanie o liczbę miejsc parkingowych, skalę zabudowy i faktyczny charakter części mieszkalnej. Jednocześnie pokazują, że handel spożywczy zaczyna być włączany w większe struktury nieruchomościowe. Market nie musi już być osobnym pudełkiem. Może być parterem, pierwszym piętrem, częścią akademika, usługowego pasażu albo budynku mieszkaniowego.

fot.: wikimedia.org — ulica Rewolucji 1905, Łódź
Łódź jako test dla śródmiejskiego handlu
W Łodzi nowy sklep ALDI powstaje przy ul. Rewolucji 1905 r., w sąsiedztwie dawnej Fabryki Goldnera i kampusu uczelnianego. To pierwszy obiekt tej sieci w mieście realizowany w formacie Urban. Generalnym wykonawcą inwestycji jest STB Budownictwo, należące do Grupy STB, a projekt architektoniczny przygotowało biuro Archidotum.
Zakończenie inwestycji zaplanowano na IV kwartał 2026 roku. W nowym budynku parking dla klientów i hala sprzedaży zostaną rozdzielone między dwie kondygnacje. W projekcie przewidziano także odtworzenie ceglanego muru i zachowanie części historycznych elementów związanych z otoczeniem dawnej zabudowy przemysłowej.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.