O Velo Pilica było ostatnio głośno, ale sam projekt jest tylko częścią znacznie większego przedsięwzięcia. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Łodzi prowadzi postępowanie dotyczące przygotowania dokumentacji dla Velo Warty, Velo Pilica oraz krajowej trasy rowerowej nr 8 z Łodzi do granicy województwa mazowieckiego. Łącznie daje to około 476 kilometrów planowanych tras.
Dodatkowo ZDW przewidział możliwość rozszerzenia zamówienia o fragment trasy regionalnej nr 224 z Wielunia do granicy województwa opolskiego. Jeśli ta opcja zostanie uruchomiona, zakres prac projektowych zbliży się do 500 kilometrów.
W jednym postępowaniu znalazło się więc kilka dużych korytarzy rowerowych, które w kolejnych latach mają być realizowane etapami i łączone w większą sieć połączeń w regionie.
Velo Pilica to tylko część większego planu
To ważne, ponieważ nie jest to już opowieść o pojedynczej trasie rowerowej ani nawet o kilku niezależnych inwestycjach. Województwo zaczyna równocześnie przygotowywać kilka głównych elementów przyszłej sieci rowerowej. W praktyce oznacza to przejście od ogólnych korytarzy zaznaczonych w dokumentach strategicznych do konkretnego procesu inwestycyjnego: analiz terenowych, koncepcji programowych, uzgodnień z samorządami, badań warunków gruntowych i wodnych, wskazania kolizji z istniejącą infrastrukturą oraz przygotowania programów funkcjonalno-użytkowych, które później mają umożliwiać uruchamianie kolejnych zadań w formule „zaprojektuj i wybuduj”.
Największym z przedsięwzięć jest Velo Warta. Trasa ma mieć około 236 kilometrów na terenie województwa łódzkiego i wykorzystywać fragmenty kilku korytarzy krajowych i regionalnych. 5 sierpnia w Pęczniewie przedstawiciele województwa oraz 19 gmin podpisali list intencyjny dotyczący współpracy przy jej przygotowaniu. To ma znaczenie, bo przy tak długim szlaku powodzenie projektu zależy od współpracy z lokalnymi samorządami, przez których tereny będzie przebiegać trasa. ZDW chce dodatkowo podzielić dokumentację według obszarów poszczególnych gmin. Dzięki temu całość nie będzie musiała powstawać w jednym momencie, lecz może być realizowana etapami, w zależności od gotowości dokumentacji, dostępnych środków i kolejnych decyzji inwestycyjnych.
Drugim dużym korytarzem jest Velo Pilica, której KNews poświęcił już osobny, szeroki materiał. Plan zakłada trasę o długości blisko 170 kilometrów, biegnącą wzdłuż Pilicy od granicy województwa śląskiego do mazowieckiego. 24 września w Przedborzu przedstawiciele 15 samorządów podpisali listy intencyjne dotyczące współpracy przy jej przygotowaniu. Jej potencjał jest przede wszystkim turystyczny, ale znaczenie może być szersze. Spójny szlak może wzmacniać lokalną gastronomię, noclegi, usługi i drobną przedsiębiorczość w miejscowościach, które dziś nie zawsze znajdują się na głównych trasach turystycznych.
fot.: Urząd Marszałkowski w Łodzi — Schemat sieci rowerowej województwa łódzkiego. Na czerwono zaznaczono trasy ponadregionalne, na pomarańczowo regionalne, a na niebiesko lokalne.
Trzy korytarze mają stworzyć szkielet sieci
Trzeci element zamówienia ma zupełnie inny charakter. Krajowa trasa rowerowa nr 8 z Łodzi do granicy województwa mazowieckiego ma liczyć prawie 70 kilometrów i przebiegać przez teren 11 gmin. Znaczna część jej przebiegu planowana jest w sąsiedztwie linii kolejowej. To powoduje, że może ona pełnić nie tylko funkcję rekreacyjną czy turystyczną, ale również transportową. W założeniu rower ma być lepiej powiązany z koleją, a trasa ma umożliwiać codzienne dojazdy do stacji, szkół, miejsc pracy i usług.
Z punktu widzenia Łodzi jest to jeden z ciekawszych fragmentów całego programu, bo pokazuje, że polityka rowerowa województwa nie ogranicza się do budowania tras wypoczynkowych w atrakcyjnych krajobrazowo miejscach. Ma również tworzyć połączenia funkcjonalne między stolicą regionu a gminami położonymi na wschód od miasta.
Już trzy podstawowe części zamówienia dają około 476 kilometrów tras wymagających szczegółowego przygotowania. Do tego dochodzi prawo opcji zapisane w dokumentacji przetargowej. Pozwala ono rozszerzyć zamówienie o przygotowanie koncepcji programowej i programu funkcjonalno-użytkowego dla fragmentu trasy regionalnej nr 224 z Wielunia do granicy województwa opolskiego. Cała trasa nr 224 ma w przyszłości łączyć Piotrków Trybunalski, Bełchatów i Wieluń z Opolszczyzną i liczyć około 128 kilometrów. Sam odcinek Wieluń – granica województwa ma około 22 kilometrów. Jeżeli ZDW uruchomi tę opcję, zakres obecnego postępowania wzrośnie do blisko 500 kilometrów.
fot.: Urząd Marszałkowski w Łodzi
Najpierw dokumentacja, potem budowa
Przy wszystkich tych liczbach trzeba zrobić ważne zastrzeżenie. Około 476 kilometrów w podstawowym zamówieniu i blisko 500 kilometrów po wykorzystaniu opcji nie oznacza budowy tylu kilometrów zupełnie nowych dróg rowerowych. System ma wykorzystywać również istniejącą infrastrukturę, drogi lokalne o niewielkim natężeniu ruchu, drogi techniczne, serwisowe i inne odcinki, które po odpowiednim dostosowaniu lub oznakowaniu mogą zostać włączone do sieci.
Właśnie dlatego etap dokumentacyjny jest tak istotny. Dopiero teraz będzie można dokładnie sprawdzić, gdzie istniejące drogi są wystarczające, gdzie trzeba wybudować nowy odcinek, gdzie potrzebna będzie kładka albo przebudowa skrzyżowania, a gdzie wystarczy zmiana organizacji ruchu lub odpowiednie oznakowanie. W miejscach problematycznych mają być przygotowywane warianty przebiegu. Wykonawcy będą musieli brać pod uwagę uwarunkowania środowiskowe, własnościowe, geologiczne i planistyczne, a także kolizje z istniejącą infrastrukturą.
To również tłumaczy, dlaczego obecny przetarg jest szerszym tematem niż kolejna informacja o samej Velo Pilica. Po raz pierwszy w jednym postępowaniu tak wyraźnie widać nie pojedynczy projekt, lecz cały fragment systemu. Velo Warta ma prowadzić przez zachodnią i południowo-zachodnią część regionu, Velo Pilica przez południowo-wschodnią, natomiast trasa nr 8 ma połączyć Łódź z kierunkiem mazowieckim. Razem zaczynają tworzyć układ, który w kolejnych latach może stać się szkieletem regionalnej infrastruktury rowerowej.
Dopiero po przygotowaniu dokumentacji będzie można również znacznie precyzyjniej mówić o kosztach. Dziś nadal nie wiadomo, jaka będzie łączna wartość przyszłych robót, ile nowej infrastruktury trzeba będzie faktycznie wybudować i które fragmenty będą wymagały najdroższych rozwiązań.
fot.: Urząd Marszałkowski w Łodzi — Na żółto zaznaczono główne trasy objęte obecnym postępowaniem ZDW: Velo Wartę, Velo Pilica oraz krajową trasę rowerową nr 8 na odcinku od Andrespola w kierunku Skierniewic.
Docelowo niemal 1900 kilometrów tras
Obecne postępowanie jest tylko częścią znacznie większego planu. Przyjęta w kwietniu 2026 roku Polityka Rozwoju Mobilności Rowerowej w Województwie Łódzkim zakłada docelowo około 1890 kilometrów tras, w tym około 1360 kilometrów tras regionalnych i około 530 kilometrów krajowych. Oznacza to, że korytarze objęte obecnym postępowaniem odpowiadają długością mniej więcej jednej czwartej całej planowanej sieci.
Nie znaczy to oczywiście, że jedna czwarta sieci zostanie zaraz zbudowana. Pokazuje jednak skalę pakietu, który właśnie przechodzi z poziomu strategii do etapu technicznego przygotowania.
Dla mieszkańców regionu najważniejsze będzie teraz nie to, jak imponująco wyglądają liczby w dokumentach, ale które odcinki rzeczywiście zostaną uruchomione jako pierwsze. Pytania są konkretne: jaka będzie szacowana wartość przyszłych robót, ile nowej infrastruktury trzeba będzie faktycznie wybudować, które fragmenty można uruchomić szybko dzięki istniejącym drogom i ścieżkom, a które wymagają kosztownych przepraw, wykupów gruntów albo skomplikowanych uzgodnień.
To właśnie te odpowiedzi pokażą, czy ambitny plan województwa zacznie rzeczywiście zmieniać mapę transportową regionu. Jeżeli tak się stanie, efekt może wykraczać daleko poza rekreację. Spójna sieć może wpływać na turystykę, lokalną przedsiębiorczość, dojazdy mieszkańców do pracy i kolei, a także na atrakcyjność mniejszych miejscowości położonych poza głównymi drogami samochodowymi.
Na razie trwa wybór wykonawców dokumentacji. Postępowanie zostało ogłoszone pod koniec sierpnia. Pierwotnie termin składania ofert wyznaczono na 5 października 2026 roku, jednak Zarząd Dróg Wojewódzkich przesunął go na 9 października 2026 roku. Dopiero po wyborze wykonawców i przygotowaniu dokumentacji będzie można mówić o kolejnych, już stricte budowlanych etapach przedsięwzięcia.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.