W środę wieczorem warto spojrzeć w niebo. 30 września Księżyc znajdzie się na tle Plejad – jednej z najbardziej charakterystycznych gromad gwiazd widocznych z Ziemi. Zjawisko będzie można obserwować również z Łodzi i województwa łódzkiego. Co ważne, nie będzie to kilkuminutowy spektakl – układ pozostanie widoczny przez praktycznie całą noc.
Plejady, oznaczane przez astronomów symbolem M45, są jedną z najbardziej znanych otwartych gromad gwiazd. Znajdują się w gwiazdozbiorze Byka, około 440–450 lat świetlnych od Ziemi. W rzeczywistości tworzą je setki gwiazd, choć gołym okiem zazwyczaj dostrzegamy zaledwie kilka najjaśniejszych.
Wieczorem 30 września 2026 roku Księżyc znajdzie się na tle Plejad, tworząc jeden z bardziej efektownych układów na jesiennym niebie. Zjawisko będzie widoczne z Polski. Astronomowie wskazują, że obserwacje można rozpocząć już około godziny 19.30.
W Łodzi najlepiej poczekać do około godziny 20
W przypadku Łodzi Księżyc wzejdzie około godziny 19.25, dlatego bezpośrednio po wschodzie będzie znajdował się jeszcze bardzo nisko nad horyzontem.
Warunki powinny poprawiać się wraz z upływem czasu. Słońce zaszło w Łodzi o godz. 18.23, a pełna noc astronomiczna rozpocznie się około 20.15. Od tego momentu niebo będzie już wystarczająco ciemne, aby łatwiej odnaleźć Plejady.
Dlatego dla mieszkańców Łodzi i regionu rozsądnym momentem rozpoczęcia obserwacji będzie około 20.00–20.30.
Można patrzeć aż do rana
Nie trzeba jednak obawiać się, że ktoś przegapi zjawisko, jeśli nie wyjdzie z domu zaraz po zmroku. Księżyc i Plejady pozostaną razem na niebie przez praktycznie całą noc.
Księżyc będzie stopniowo wznosił się coraz wyżej. Około godziny 3.12 znajdzie się najwyżej nad południowym horyzontem – na wysokości około 60 stopni.
Układ będzie więc można obserwować zarówno wieczorem, przed północą, jak i w drugiej części nocy. Z czasem zmieni się jedynie jego położenie na niebie.
Lornetka pokaże znacznie więcej
Plejady można zobaczyć bez żadnego sprzętu, o ile niebo jest dostatecznie przejrzyste. Charakterystyczny układ kilku jasnych gwiazd przypomina niewielki wóz i bywa nawet mylony z Małym Wozem.
Tym razem problemem może być jednak sam Księżyc. Jest zaledwie kilka dni po pełni i 30 września jego tarcza będzie nadal bardzo jasna. Dane dla Łodzi wskazują na około 86 proc. oświetlenia tarczy Księżyca.
Blask Srebrnego Globu może więc „zgasić” słabsze gwiazdy Plejad.
Dlatego najlepszym sprzętem do obserwacji będzie zwykła lornetka. Pozwoli zobaczyć znacznie więcej gwiazd należących do gromady niż gołym okiem.
Nie trzeba wyjeżdżać daleko poza miasto. Wystarczy miejsce z możliwie odsłoniętym niebem i – szczególnie na początku wieczoru – dobrym widokiem w kierunku wschodniej części horyzontu.
Plejady to nie siedem gwiazd
Plejady nazywane są również Siedmioma Siostrami, a ich historia jest związana z mitologią grecką. Nazwa odnosi się do córek Atlasa i Plejone.
Astronomicznie jest to jednak znacznie większa struktura. Gromada liczy setki gwiazd i jest stosunkowo młoda – jej wiek szacuje się na około 100 mln lat.
Dzisiaj wieczorem jeden z najbardziej rozpoznawalnych obiektów głębokiego nieba będzie można znaleźć wyjątkowo łatwo. Wystarczy odnaleźć Księżyc – Plejady będą tuż obok niego.
Dziś warunki mogą szczególnie sprzyjać obserwacjom
Choć spotkania Księżyca z Plejadami powtarzają się regularnie, dzisiejsze zjawisko może być wyjątkowo dobrze widoczne z Łodzi i regionu. Prognozy nie przewidują wieczorem opadów, a część modeli meteorologicznych wskazuje na jedynie częściowe zachmurzenie i dobrą widzialność.
Najlepsze szanse na obserwację pojawią się tam, gdzie chmury się rozstąpią. Warto więc spojrzeć w niebo kilkukrotnie w ciągu wieczoru i nocy – Księżyc oraz Plejady pozostaną widoczne przez wiele godzin.
Do obserwacji nie jest potrzebny teleskop. Plejady można dostrzec gołym okiem, ale lornetka pozwoli zobaczyć znacznie więcej gwiazd gromady, szczególnie przy jasnym blasku Księżyca.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.