Bełchatów szuka pomysłu na przyszłość bez węgla. Radni sprawdzili, jak zmieniają się inne miasta

Jak rozwijać miasto, którego gospodarcza przyszłość przez dziesięciolecia była związana z energetyką węglową? Bełchatowscy radni szukali odpowiedzi w Rybniku i Żorach. Poznali inwestycje w nowe technologie, transport wodorowy i infrastrukturę dla przedsiębiorców. Podczas warsztatów opracowali również propozycje projektów dla Bełchatowa. Ich szczegóły mają zostać przedstawione na kolejnym posiedzeniu komisji.

fot.: Materiały prasowe

Bełchatów przygotowuje się do gospodarczej zmiany

Transformacja energetyczna jest jednym z najważniejszych wyzwań stojących przed Bełchatowem i otaczającym go regionem. Przez dziesięciolecia lokalna gospodarka rozwijała się w oparciu o kopalnię węgla brunatnego oraz elektrownię, a związane z nimi miejsca pracy, przedsiębiorstwa i usługi ukształtowały gospodarczy charakter całego obszaru.

Stopniowe odchodzenie od energetyki węglowej oznacza konieczność poszukiwania nowych kierunków rozwoju. Chodzi nie tylko o zastępowanie dotychczasowych miejsc pracy, ale również o przyciąganie inwestorów, rozwijanie nowych branż, podnoszenie kwalifikacji pracowników i tworzenie warunków, które pozwolą zatrzymać mieszkańców.

Właśnie w tym kontekście radni Rady Miejskiej w Bełchatowie, działający w ramach Komisji ds. Transformacji Miasta Bełchatowa, uczestniczyli w wizytach studyjnych oraz warsztatach poświęconych przemianom gospodarczym i społecznym.

Program obejmował Rybnik i Żory, czyli miasta o silnych tradycjach przemysłowych, które w różny sposób odpowiadają na zmiany zachodzące w gospodarce. Samorządowcy poznawali rozwiązania związane z nowymi technologiami, transportem publicznym, przedsiębiorczością oraz zagospodarowaniem przestrzeni miejskiej.

fot.: Urząd Miasta Rybnika — Autobus wodorowy komunikacji miejskiej w Rybniku podczas tankowania na stacji wodoru. Miasto rozwija flotę pojazdów zeroemisyjnych w ramach modernizacji transportu publicznego.

Rybnik stawia na wodór. Nowoczesny transport częścią przemian miasta

Jednym z punktów wizyty był Rybnik, gdzie radni zapoznali się z działalnością Rybnickiego Okręgu Wodorowego. Inicjatywa wpisuje się w działania miasta związane z wykorzystaniem wodoru, w szczególności w komunikacji publicznej.

Rybnik rozwija flotę autobusów zasilanych wodorem, traktując tę technologię jako jeden z elementów unowocześniania transportu miejskiego.

Skala przedsięwzięcia jest już znacząca. W kwietniu 2026 roku do miasta dotarło kolejnych 14 autobusów wodorowych, w tym 11 pojazdów dwunastometrowych i trzy autobusy przegubowe. Po dostawie flota liczyła 34 takie pojazdy.

Zakup nowych autobusów kosztował ponad 57 mln zł. Według informacji przekazanych przez lokalne media inwestycja została w całości sfinansowana ze środków pozyskanych przez miasto w ramach dofinansowania.

Oznacza to, że Rybnik nie ogranicza się do deklaracji dotyczących nowoczesnej energetyki. Wodorowe autobusy są już wykorzystywane w codziennym funkcjonowaniu komunikacji miejskiej.

Podczas spotkania z bełchatowskimi samorządowcami przedstawiciele Rybnika omawiali zarówno korzyści, jak i wyzwania związane z wykorzystaniem wodoru. Dyskusje dotyczyły praktycznych aspektów wdrażania technologii oraz jej znaczenia dla przemian transportowych i energetycznych.

Dla Bełchatowa doświadczenia Rybnika mogą być interesujące ze względu na wieloletnie związki miasta z sektorem energetycznym. Nie oznacza to jednak, że rozwój transportu wodorowego byłby automatycznie uzasadniony ekonomicznie również w Bełchatowie.

Ocena takiego rozwiązania wymagałaby analizy kosztów zakupu pojazdów, dostępności paliwa, infrastruktury tankowania, kosztów eksploatacji oraz porównania z innymi technologiami zeroemisyjnymi.

Przykład Rybnika pokazuje przede wszystkim, że transformacja może obejmować nie tylko zmianę źródeł energii, ale także modernizację miejskich usług i rozwój kompetencji związanych z nowymi technologiami.

fot.: europerspektywy.eu —Akcelerator Biznesowy KSSENON w Żorach obejmuje cztery budynki z 32 halami przemysłowymi oraz powierzchniami biurowymi, usługowymi i szkoleniowymi. Wartość inwestycji wyniosła blisko 78 mln zł, z czego niemal 41 mln zł pochodziło z funduszy europejskich.

Żory pokazują, jak budować gospodarkę opartą na nowych firmach

Drugim ważnym punktem programu była wizyta w Żorach. To miasto, które w latach 90. XX wieku mierzyło się z wysokim bezrobociem i koniecznością przebudowy lokalnej gospodarki.

Bełchatowscy radni spotkali się z prezydentem Żor Waldemarem Sochą, który przedstawił historię przemian miasta oraz działania podejmowane w celu przyciągania inwestorów i tworzenia nowych miejsc pracy.

Jednym z przykładów tej polityki jest Akcelerator Biznesowy KSSENON, prowadzony przez Katowicką Specjalną Strefę Ekonomiczną.

To kompleks zaprojektowany z myślą o przedsiębiorstwach potrzebujących przestrzeni do prowadzenia i rozwijania działalności. Łączy hale produkcyjno-magazynowe, pomieszczenia biurowe i usługowe, centrum coworkingowe, sale konferencyjne oraz zaplecze szkoleniowe.

W centrum kompetencji wykorzystywane są między innymi nowoczesne narzędzia edukacyjne, w tym technologia wirtualnej rzeczywistości.

KSSENON jest przykładem inwestycji, której celem jest stworzenie przedsiębiorcom warunków do rozwijania działalności bez konieczności samodzielnego budowania całego zaplecza produkcyjnego czy biurowego.

Projekt wymagał jednak znaczących nakładów finansowych. Jego wartość wyniosła około 77,7 mln zł brutto, z czego blisko 40,9 mln zł stanowiło dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Z perspektywy Bełchatowa interesujący jest model funkcjonowania akceleratora KSSENON. Przedsiębiorcy mogą korzystać z gotowych hal produkcyjnych, powierzchni biurowych i zaplecza szkoleniowego bez konieczności budowania własnych obiektów. Nie opublikowano jednak pełnych danych pozwalających ocenić wpływ inwestycji na zatrudnienie i rozwój lokalnej gospodarki. Do takiej oceny potrzebne byłyby informacje o liczbie działających firm, wykorzystaniu dostępnych powierzchni oraz kosztach funkcjonowania kompleksu.

fot.: klaster.one — Panel dyskusyjny podczas spotkania „Kleszczów w zielonej transformacji”, poświęconego przyszłości gospodarczej regionu bełchatowskiego. Uczestnicy rozmawiali o wyzwaniach związanych z odchodzeniem od energetyki węglowej.

Bełchatów przygotowuje się do transformacji. Radni poznają doświadczenia innych regionów

W regionie bełchatowskim realizowany jest projekt Obserwatorium Obszaru Transformacji o wartości 21 mln zł, finansowany z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Obejmuje 35 gmin zamieszkanych przez około 417 tys. osób. W ciągu trzech lat przewidziano przygotowanie 15 raportów, ponad 100 spotkań i konsultacji oraz strategii rozwoju regionu na lata 2028–2034. Równolegle prowadzone są działania związane z przygotowaniem terenów inwestycyjnych i rozwojem przedsiębiorczości. W lipcu 2026 roku doświadczenia regionu poznawali przedstawiciele Małopolski Zachodniej, którzy odwiedzili kompleks energetyczny w Bełchatowie oraz strefy przemysłowe w Kleszczowie.

Podczas wizyty na Śląsku bełchatowscy radni uczestniczyli również w warsztatach prowadzonych przez prof. Adama Drobniaka z Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Poznali przykłady przekształcania terenów poprzemysłowych w Bieruniu, Rotterdamie i Amsterdamie, a następnie pracowali nad propozycjami projektów dla Bełchatowa. Wyniki warsztatów mają zostać przedstawione na kolejnym posiedzeniu Komisji ds. Transformacji Miasta Bełchatowa. Na razie nie opublikowano szczegółów przygotowanych koncepcji ani informacji o ich finansowaniu.