Smog, wysokie rachunki za energię, azbest, problemy z kanalizacją i susza hydrologiczna to kwestie, które mieszkańcy województwa łódzkiego odczuwają na co dzień. Wpływają nie tylko na stan środowiska, ale także na domowe budżety i funkcjonowanie samorządów.
O tym, na jakie działania Fundusz przeznacza pieniądze, które programy cieszą się największym zainteresowaniem i jakie inwestycje są dziś najważniejsze dla regionu, rozmawiamy z Piotrem Kopkiem, prezesem zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi. W rozmowie także o programie „Czyste Powietrze”, usuwaniu azbestu, retencji oraz nowych naborach, których łączny budżet wynosi 300 mln zł.
fot.: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi — Podpisanie umowy - WFOŚiGW w Łodzi przekazał ponad 17,7 mln zł pożyczki dla Zakładu Gospodarki Odpadami (ZGO) w Pukininie na wielką modernizację linii technologicznej
KNews.pl: Panie Prezesie, czym dziś zajmuje się Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi?
Piotr Kopek, prezes zarządu WFOŚiGW w Łodzi: Od ponad 30 lat naszym głównym zadaniem jest finansowanie inwestycji, które przynoszą konkretne korzyści dla środowiska i poprawiają jakość życia mieszkańców. Wspieramy między innymi poprawę jakości powietrza, gospodarkę wodno-ściekową i odpadową, odnawialne źródła energii, ochronę przyrody, działania związane ze zmianami klimatu oraz edukację ekologiczną.
O skali naszej działalności najlepiej mówią liczby. W 2025 roku Fundusz zawarł 9 938 umów o łącznej wartości ponad 890,5 mln zł. Oczywiście nie zajmujemy się wyłącznie przyznawaniem dotacji i pożyczek. Prowadzimy także doradztwo energetyczne, współpracujemy z samorządami, sprawdzamy, jak realizowane są inwestycje, i pomagamy beneficjentom prawidłowo je rozliczyć.
KNews.pl: Na czym Fundusz skupia się dziś najbardziej i z czego wynikają te priorytety?
PK: Najważniejsze są dla nas jakość powietrza i efektywność energetyczna. Mówiąc prościej, chodzi o takie działania, które pozwalają zużywać mniej energii, a tym samym obniżać koszty utrzymania budynków.
W 2025 roku w samym programie „Czyste Powietrze” zawarliśmy 7 561 umów na blisko 447,6 mln zł. Na pozostałe działania związane z ochroną powietrza przeznaczyliśmy ponad 115 mln zł.
Bardzo ważna była dla nas również gospodarka odpadami. W tym obszarze wartość zawartych umów przekroczyła 147 mln zł.
Te priorytety wynikają przede wszystkim z potrzeb regionu. Musimy ograniczać smog, zmniejszać zużycie energii i koszty utrzymania budynków, modernizować infrastrukturę komunalną oraz usuwać zagrożenia związane z odpadami. Coraz większego znaczenia nabiera także retencja i ochrona zasobów wodnych, bo skutki zmian klimatu są już widoczne w wielu lokalnych społecznościach.
KNews.pl: Kto najczęściej korzysta ze wsparcia Funduszu — mieszkańcy, samorządy, przedsiębiorcy czy instytucje publiczne?
PK: Jeśli spojrzymy na liczbę zawieranych umów, najwięcej korzystają mieszkańcy. Wynika to przede wszystkim z dużej liczby programów skierowanych do osób fizycznych. Najlepszym przykładem jest oczywiście „Czyste Powietrze”, ale wspieramy także budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, wykonywanie przyłączy kanalizacyjnych, usuwanie azbestu czy wapnowanie gleb.
Samorządów jest mniej, jeśli chodzi o liczbę projektów, ale ich inwestycje są zazwyczaj znacznie większe i bardziej kosztowne. To między innymi oczyszczalnie ścieków, sieci kanalizacyjne i wodociągowe, termomodernizacja szkół, modernizacja oświetlenia ulicznego czy budowa systemów retencji.
Przedsiębiorcy korzystają głównie z pożyczek na odnawialne źródła energii, poprawę efektywności energetycznej i gospodarkę odpadami. Instytucje publiczne otrzymują natomiast wsparcie między innymi na edukację ekologiczną, bezpieczeństwo i ochronę przyrody.
fot.: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska - Fotowoltaika na dachu Szkoły Podstawowej w Ogonowicach. Instalacje wykorzystujące odnawialne źródła energii są jednym z ważnych obszarów wsparcia WFOŚiGW w Łodzi.
KNews.pl: Które programy cieszą się największym zainteresowaniem mieszkańców województwa łódzkiego?
PK: Zdecydowanie największym zainteresowaniem cieszy się program „Czyste Powietrze”. W 2025 roku zawarliśmy 7 561 umów o wartości prawie 447,6 mln zł. To pokazuje, jak duże są potrzeby mieszkańców związane z termomodernizacją domów i wymianą nieefektywnych źródeł ciepła.
Dużym zainteresowaniem cieszyły się również programy dotyczące przydomowych oczyszczalni ścieków — zawarliśmy 593 umowy — oraz przyłączy kanalizacyjnych, gdzie podpisaliśmy 509 umów. Zainteresowanie było tak duże, że zwiększyliśmy budżety obu tych programów.
Mieszkańcy chętnie korzystali także z dotacji na wapnowanie gleb i usuwanie wyrobów zawierających azbest.
W tym roku zrealizowaliśmy również pilotażowy program dofinansowania zakupu magazynów energii przez prosumentów, czyli właścicieli mikroinstalacji fotowoltaicznych. Patrząc na zainteresowanie tym programem, z pewnością nie zabraknie go także w naszej przyszłorocznej ofercie. Myślę, że będzie to kolejny programowy hit Funduszu.
fot.: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Łodzi — Nowy, zeroemisyjny autobus elektryczny Irizar i3 LE w barwach Gminy Bełchatów. Pojazd kupiono w ramach projektu „Rozwój zielonego transportu publicznego w Gminie Bełchatów”, którego wartość wyniosła 4 698 600 zł. WFOŚiGW w Łodzi wsparł inwestycję pożyczką w wysokości 1 311 800 zł, przeznaczoną na wkład do projektu.
KNews.pl: Jakie inwestycje zrealizowane przy wsparciu Funduszu uważa Pan za szczególnie ważne dla regionu?
PK: Bardzo ważne są tysiące inwestycji realizowanych przez mieszkańców w ramach programu „Czyste Powietrze”. W 2025 roku poprawą efektywności energetycznej lub modernizacją objęto ponad 6,4 tys. budynków. Wymieniono lub zmodernizowano także ponad 6,1 tys. źródeł ciepła. To przekłada się zarówno na czystsze powietrze, jak i niższe rachunki za energię.
Równie istotne są inwestycje infrastrukturalne, które rozwiązują konkretne problemy lokalnych społeczności. W 2025 roku w obszarze gospodarki wodno-ściekowej wybudowano lub zmodernizowano sześć oczyszczalni ścieków, prawie 38,7 km kanalizacji sanitarnej oraz trzy stacje uzdatniania wody.
Systematycznie pomagamy także usuwać z naszego otoczenia rakotwórcze płyty azbestowe. Tylko w ubiegłym roku z ponad 6 tys. posesji usunięto ponad 22 tys. ton azbestu.
Chcemy również pomóc samorządom w walce z suszą hydrologiczną w województwie łódzkim. Dlatego program „Łódzka retencja” ma, jak na nasze możliwości, bardzo duży budżet — aż 150 mln zł. Mam nadzieję, że pozwoli to zrealizować wiele projektów ważnych dla ochrony przyrody i bezpieczeństwa mieszkańców.
Jeśli dodamy do tego możliwość uzyskania dotacji na poziomie do 75 proc., widać wyraźnie, że poważnie traktujemy ograniczanie skutków zmian klimatu.
KNews.pl: Z jakimi problemami najczęściej spotykają się mieszkańcy i samorządy, które starają się o dofinansowanie?
PK: Najczęściej problemy dotyczą właściwego określenia kosztów kwalifikowanych, dotrzymania terminów oraz przygotowania odpowiedniego zabezpieczenia pożyczki.
Samorządy muszą dodatkowo przygotować dokumentację techniczną, zabezpieczyć wkład własny i przeprowadzić zamówienia publiczne. To często wymaga dużej wiedzy i doświadczenia.
Dlatego rozwijamy system doradztwa. W 2025 roku współpracowaliśmy ze 138 gminami, które prowadziły punkty programu „Czyste Powietrze”. Z kolei 79 samorządów pełniło funkcję operatora i pomagało mieszkańcom przejść przez cały proces — od złożenia wniosku aż po rozliczenie inwestycji.
KNews.pl: Program „Czyste Powietrze” kojarzy się głównie z wymianą pieców i termomodernizacją domów. Jak ważne są dziś te działania dla Funduszu i jaką rolę odgrywają w nich odnawialne źródła energii?
PK: To jeden z głównych obszarów naszej działalności. W 2025 roku, poza programem „Czyste Powietrze”, zawarliśmy umowy dotyczące ochrony powietrza o wartości ponad 115 mln zł. Ponad 55 mln zł z tej kwoty dotyczyło odnawialnych źródeł energii, a ponad 38 mln zł termomodernizacji budynków i wymiany źródeł ciepła.
Te działania powinny być prowadzone razem. Najpierw ograniczamy zapotrzebowanie budynku na energię, a dopiero później wspieramy montaż nowoczesnego źródła ciepła czy instalacji OZE.
Dzięki inwestycjom zakończonym w 2025 roku powstały instalacje fotowoltaiczne o łącznej mocy ponad 18,7 MW. Roczna redukcja emisji CO₂ — poza efektami programu „Czyste Powietrze” — wyniosła ponad 62 tys. ton.
Takie inwestycje mają też bardzo praktyczne znaczenie dla beneficjentów. Po ich zakończeniu płacą oni niższe rachunki za energię elektryczną i cieplną niż wcześniej.
fot.: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Łodzi — Jeden z zestawów wykorzystywanych przez Sezonowe Komórki Wodne Policji — samochód terenowy z łodzią motorową typu RIB. WFOŚiGW w Łodzi przekazał 1 mln zł dotacji na zakup dwóch łodzi z pełnym wyposażeniem, co stanowiło 51,31 proc. wartości projektu wynoszącej 1 948 812 zł. Samochody terenowe kupiono ze środków własnych Policji.
KNews.pl: Co w najbliższych miesiącach czeka beneficjentów Funduszu? Jakie nowe programy i nabory są planowane?
PK: Przygotowaliśmy pakiet trzech dużych programów. Pierwszy to „Racjonalizacja zużycia energii w budynkach użyteczności publicznej oraz zasobach komunalnych — edycja 2026” z budżetem 80 mln zł.
Drugi program to „Wsparcie gospodarki wodno-ściekowej — edycja 2026”, na który przeznaczymy 70 mln zł. Trzeci to „Łódzkie retencjonuje wodę” z budżetem 150 mln zł.
Łącznie daje to 300 mln zł na termomodernizację, inwestycje wodno-ściekowe i zwiększanie retencji.
Równolegle wprowadzamy zmiany w programie „Czyste Powietrze”. Mają one ułatwić mieszkańcom dostęp do dotacji, zwiększyć wsparcie na wybrane prace termomodernizacyjne i wydłużyć czas realizacji inwestycji objętych zaliczką.
Będziemy także rozwijać doradztwo energetyczne i współpracę z gminami. Chodzi o to, żeby beneficjent otrzymywał nie tylko pieniądze, ale również konkretną pomoc na każdym etapie realizacji projektu.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.