Na terenie przyszłego lotniska Port Polska zakończyło się próbne palowanie pod terminal pasażerski. Wykonano 94 pale, które są teraz poddawane badaniom i próbom obciążeniowym. To przygotowanie do znacznie większej operacji: pod terminalem ma powstać ponad 8 tys. pali i kolumn o długości od 9 do 30 metrów. Łączna długość wszystkich elementów wzmacniających podłoże przekroczy 140 kilometrów.
fot.: Port Polska — Teren palowania
Najpierw 94 pale. Teraz trzeba sprawdzić, jak zachowują się w gruncie
Próbne palowanie jest jednym z etapów przygotowania fundamentowania głębokiego terminala. Na placu budowy wykonano 94 pale, w tym pale kotwiące. Nie oznacza to jeszcze rozpoczęcia seryjnego wykonywania wszystkich elementów. Najpierw konstrukcje przechodzą badania i próby obciążeniowe.
Ich zadaniem jest sprawdzenie w rzeczywistych warunkach gruntowych, jak pal zachowuje się pod obciążeniem oraz czy założenia projektowe dotyczące jego nośności i osiadania odpowiadają warunkom występującym na placu budowy. Wyniki badań pozwalają zweryfikować rozwiązania przed rozpoczęciem zasadniczych robót.
W przypadku tak dużego obiektu ma to szczególne znaczenie. Terminal będzie rozległą konstrukcją, a na fundamenty oddziaływać będzie ciężar samego budynku, dachów, stropów, instalacji, wyposażenia oraz obciążenia związane z jego użytkowaniem.
Po co wykonuje się pale i kolumny wzmacniające podłoże?
Jeżeli grunt położony bezpośrednio pod budynkiem nie ma parametrów pozwalających bezpiecznie przejąć projektowanych obciążeń albo konieczne jest ograniczenie osiadania konstrukcji, stosuje się odpowiednie systemy fundamentowania głębokiego lub wzmacniania podłoża.
W przypadku pali obciążenia są przekazywane do gruntu poprzez opór pod podstawą pala, tarcie na jego pobocznicy albo kombinację obu tych mechanizmów. To, który z nich ma większe znaczenie, zależy od rodzaju gruntu, długości i średnicy pala oraz obciążeń konstrukcji.
Dlatego pale nie zawsze muszą „opierać się” na jednej twardej warstwie znajdującej się głęboko pod ziemią. Część może pracować w znacznym stopniu poprzez współpracę swojej powierzchni bocznej z otaczającym gruntem.
Obok pali stosuje się również kolumny służące do poprawy właściwości podłoża. W przypadku terminala Portu Polska kontrakt przewiduje ponad 8 tys. pali i kolumn wykonywanych różnymi technologiami.
Od 9 do 30 metrów
Długość poszczególnych elementów będzie dostosowana do warunków geotechnicznych i obciążeń występujących w danej części terminala. Port Polska podaje, że pale i kolumny będą miały od 9 do 30 metrów długości.
Nie oznacza to więc, że cały fundament terminala będzie znajdował się 30 metrów pod ziemią.
Na taką głębokość mogą sięgać poszczególne elementy wzmacniające i nośne. Będą one współpracowały z płytą fundamentową, oczepami i pozostałymi elementami konstrukcji fundamentowej.
W praktyce powstanie układ tysięcy pionowych elementów rozmieszczonych pod odpowiednimi częściami przyszłego budynku.
Jak powstają takie elementy?
Technologii wykonywania pali i wzmacniania podłoża jest wiele. W zależności od rozwiązania projektowego mogą być stosowane pale wiercone, pale formowane w gruncie, elementy prefabrykowane albo różnego rodzaju kolumny poprawiające parametry podłoża.
Jedną z metod stosowanych w budownictwie jest technologia CFA. Specjalna palownica wkręca w grunt świder ciągły do wymaganej głębokości. Podczas jego wyciągania przez wnętrze świdra podawana jest mieszanka betonowa, a następnie w świeży beton wprowadzane jest zbrojenie.
W innych technologiach najpierw wykonuje się otwór, później umieszcza zbrojenie i prowadzi betonowanie. Stosowane są również rozwiązania, w których grunt jest przemieszczany lub wzmacniany bez wykonywania klasycznego pala.
Dlatego określenie „palowanie” używane potocznie przy tej inwestycji obejmuje w rzeczywistości kilka rodzajów robót geotechnicznych.
Łączna długość przekroczy 140 kilometrów
Skalę prac najlepiej pokazuje suma długości wszystkich elementów. Pod terminalem przewidziano ponad 8 tys. pali i kolumn, a łączna długość tych elementów przekroczy 140 kilometrów.
Nie należy jednak rozumieć tej liczby jako jednej podziemnej konstrukcji mającej 140 km długości. To suma długości tysięcy oddzielnych elementów rozmieszczonych pod przyszłym terminalem.
Jeżeli średnia długość elementu wynosiłaby około 17–18 metrów, przy ponad 8 tys. pali i kolumn suma bardzo szybko osiąga właśnie skalę ponad 140 km.
Chodzi nie tylko o nośność, ale również o osiadanie
Zadaniem fundamentowania nie jest wyłącznie zabezpieczenie konstrukcji przed utratą nośności gruntu. Równie ważne jest kontrolowanie osiadań.
Duży terminal nie może osiadać w sposób przypadkowy i nierównomierny. Różnice przemieszczeń pomiędzy poszczególnymi fragmentami obiektu mogłyby prowadzić do dodatkowych naprężeń w konstrukcji oraz problemów z elementami wykończeniowymi i instalacjami.
Dlatego parametry podłoża, pali i kolumn są analizowane nie tylko pod kątem maksymalnego ciężaru, jaki mogą przenieść, lecz również przewidywanych przemieszczeń całej konstrukcji.
Budimex ma kontrakt za blisko 146 mln zł
Za wykonanie fundamentowania głębokiego i wzmocnienia podłoża pod terminalem odpowiada Budimex. Wartość kontraktu wynosi blisko 146 mln zł brutto. Teren został przekazany wykonawcy pod koniec czerwca 2026 roku. Po zakończeniu badań elementów testowych mają być prowadzone kolejne etapy zasadniczych prac.
Zgodnie z przedstawionym harmonogramem roboty związane z palami i kolumnami mają potrwać do przełomu 2027 i 2028 roku.
fot.: Knews.pl — Biuro budowy Portu Polska, koło Wiskitek
Na powierzchni również trwa przygotowanie budowy
Równolegle prowadzone są roboty ziemne. Zdejmowany jest humus, trwa niwelacja terenu oraz przygotowywanie platform roboczych niezbędnych do pracy ciężkich maszyn.
Powstają też tymczasowe drogi, place manewrowe i infrastruktura techniczna potrzebna do obsługi właściwego placu budowy. Przy przedsięwzięciu tej wielkości przygotowanie terenu jest osobnym, rozbudowanym etapem inwestycji.
fot.: Knews.pl — Biuro budowy Portu Polska, koło Wiskitek
Pięć konsorcjów walczy o budowę terminala
Osobno prowadzone jest postępowanie dotyczące samej budowy terminala pasażerskiego. Po dialogu konkurencyjnym pięć konsorcjów zostało zaproszonych do składania ofert.
Port Polska zakłada podpisanie umowy z wykonawcą na przełomie 2026 i 2027 roku. Jednocześnie prowadzone są postępowania dotyczące pozostałej infrastruktury lotniska i jego wyposażenia. Inwestycja jest więc realizowana równolegle w kilku dużych pakietach wykonawczych.
fot.: Knews.pl — Biuro budowy Portu Polska, koło Wiskitek
Lotnisko ma ruszyć w 2032 roku
W pierwszym etapie nowe lotnisko ma być przygotowane do obsługi 34–44 mln pasażerów rocznie i funkcjonować przez całą dobę.
Terminal pasażerski, dworzec kolejowy i terminal autobusowy mają tworzyć jeden zintegrowany węzeł transportowy.
W 2032 roku, równocześnie z uruchomieniem lotniska, planowane jest otwarcie pierwszego odcinka Kolei Dużych Prędkości pomiędzy Warszawą, Portem Polska i Łodzią. W kolejnych etapach linia „Y” ma zostać przedłużona w kierunku Wrocławia i Poznania.
Weź udział w dyskusji!
Masz opinię, dodatkowy kontekst albo chcesz podzielić się własnym doświadczeniem? Zostaw komentarz pod artykułem.