Sytuacja międzynarodowa cały czas jest bardzo dynamiczna, jak wszyscy widzimy. Nie jest to wszystko tak proste, jak moglibyśmy oczekiwać. Jednak pewne procesy, które zaczęły się wcześniej, powoli dojrzewają.
Kiedy zaczynaliśmy pracę w strefie, mieliśmy bardzo wyraźne przekonanie, że specjalne strefy ekonomiczne powinny w większym stopniu zajmować się obsługą firm zbrojeniowych oraz projektów typu dual use, czyli takich, które mogą mieć zarówno zastosowania cywilne, jak i wojskowe. Najlepiej byłoby oczywiście, gdyby były to również projekty bezpośrednio związane z produkcją broni, amunicji czy materiałów wybuchowych.
Dotychczas jednak tego nie było. Wszelkie działalności koncesjonowane były wyłączone z pomocy strefowej. Od początku bardzo mocno lobbowaliśmy więc wśród polityków i w ministerstwach, aby ten temat podjąć i zmienić przepisy.

Zrozumienie tego, że jest to ważny temat, było raczej po każdej stronie. Natomiast wymagało to czasu – przygotowania odpowiednich prac legislacyjnych i przeprowadzenia całego procesu. W efekcie w lipcu ubiegłego roku pojawiło się stosowne rozporządzenie i dziś strefy ekonomiczne mogą obejmować pomocą publiczną również projekty związane z produkcją broni i amunicji.
Na razie nie mamy jeszcze projektów, którym fizycznie udzielono decyzji o wsparciu w tym obszarze. Nie ma jednak co ukrywać – takie projekty zaczęły się już wokół strefy pojawiać i myślę, że w najbliższym czasie będziemy mogli ogłosić pierwsze decyzje o wsparciu dla konkretnych inwestycji.
Trzeba pamiętać, że pół roku od zmiany przepisów to stosunkowo krótki okres. Od momentu, gdy inwestor dowiaduje się o możliwości współpracy ze strefą, do materializacji projektu inwestycyjnego zwykle mija trochę czasu.

Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna działa na terenie województwa łódzkiego, wschodniej Wielkopolski oraz zachodniego Mazowsza. Na tych obszarach możemy wydawać decyzje o wsparciu.
Oczywiście dziś cała Polska jest objęta systemem Polskiej Strefy Inwestycji, ale niekoniecznie każdą częścią kraju zajmuje się Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna. W innych regionach działają inne strefy. Między strefami odbywa się więc naturalna konkurencja o inwestorów.
Bardzo często jeden inwestor, planując inwestycję, odwiedza kilka lokalizacji w Polsce, a często także za granicą. Mamy więc zarówno konkurencję międzynarodową o projekty inwestycyjne, jak i konkurencję wewnętrzną między strefami w Polsce.

Pamiętajmy jednak, że nasz region nie był całkowitą pustynią w tym zakresie. Mamy przecież w Łodzi Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 1. To firma dobrze znana, która już od lat jest częścią krajobrazu przemysłowego naszego regionu.
Mamy także zakłady AMZ w Kutnie, które produkują pojazdy wojskowe. Od lat funkcjonuje również Niewiadów – przez pewien czas w słabszej kondycji, ale w ostatnich latach wyraźnie się rozwijający. Działają tam fabryki amunicji, min i innych elementów uzbrojenia. Oznacza to, że region łódzki ma już pewną historię związaną z produkcją broni i amunicji.
Trzeba jednak pamiętać o szerszym kontekście. Europa stoi dziś przed poważnymi wyzwaniami obronnymi, a Polska realizuje bardzo duże zakupy zbrojeniowe. W tej sytuacji dla przedsiębiorców coraz bardziej opłacalne staje się otwieranie nowych zakładów produkcyjnych i nowych fabryk.
Dlatego nie mówimy już wyłącznie o rozwoju istniejących projektów – choć to również jest możliwe – ale także o zupełnie nowych inwestycjach, które szukają lokalizacji w Polsce. Jednym z regionów, który ma na to szansę, jest właśnie region łódzki.

Tak, takie projekty zaczęły się pojawiać i krążą wokół strefy. Zobaczymy jeszcze, jak rozwinie się program SAFE, ale jeżeli zostanie w pełni uruchomiony, może oznaczać kolejny ogromny zastrzyk pieniędzy dla sektora zbrojeniowego. A to z kolei będzie wymagało dalszej rozbudowy zaplecza produkcyjnego.
Często te projekty są powiązane z dużymi kontraktami zawieranymi przez międzynarodowe koncerny. Firmy, które sprzedają sprzęt wojskowy, potrzebują w Polsce zaplecza – choćby baz serwisowych, a czasem także montowni.
Dobrym przykładem jest kontrakt na śmigłowce Apache. Wiemy już, że część serwisowa ma trafić do Wojskowych Zakładów Lotniczych nr 1 w Łodzi.
Można więc spodziewać się, że w przypadku kolejnych kontraktów – na samoloty, śmigłowce czy inne systemy – wraz z nimi pojawi się możliwość uruchamiania produkcji lub montowni tego typu sprzętu w Polsce.

Niektóre rzeczy nie są żadną tajemnicą. Wiadomo na przykład, że Niewiadów się rozwija. Pojawił się tam inwestor, który przejął stare zakłady i w praktyce odbudowuje je od podstaw. W wielu miejscach były już właściwie ruiny, a dziś obiekty są przywracane do życia i odzyskują zdolności produkcyjne.
Natomiast projekty, które obecnie krążą po kraju, są bardzo różne – od produkcji materiałów wybuchowych czy prochu po produkcję amunicji. To właśnie te obszary Europa dziś bardzo pilnie rozwija i poszukuje nowych dostawców.
Coraz więcej projektów – często realizowanych przez mniejsze firmy – dotyczy także technologii dronowych. To obszar, który rozwija się bardzo dynamicznie.
W przypadku dronów niezwykle ważna jest również współpraca z Ukrainą. Trzeba jasno powiedzieć, że ze względu na doświadczenia wojenne i możliwość testowania sprzętu w warunkach bojowych Ukraina stała się dziś jednym z liderów w tej dziedzinie.